Jump to content
Search In
  • More options...
Find results that contain...
Find results in...

Leaderboard


Popular Content

Showing most liked content since 11/28/2020 in Blog Entries

  1. 6 likes
    Wśród wielu modeli zegarków marki Enicar, znaleźć można czasami modele, które mają specjalne dodatkowe oznaczenia, czy to na tarczy, na deklu, bądź na kopercie. Nie mówię tutaj o dedykacjach grawerowanych w związku z jakimś podniosłym wydarzeniem czy rocznicą, a wykonanymi na specjalne zamówienia, nazywanymi potocznie „private label”. Jednym z takich modeli jest Enicar FAPLA. Skrót FAPLA wywodzi się od „The People's Armed Forces of Liberation of Angola (w języku portugalskim: Forças Armadas Populares de Libertação de Angola) lub w skrócie po prostu FAPLA. Były to pierwotnie Ludowe Siły Zbrojne Wyzwolenia Angoli, które były zbrojnym skrzydłem Ludowego Ruchu Wyzwolenia Angoli, ale później stały się oficjalnymi siłami zbrojnymi Angoli, gdy MPLA przejęła kontrolę nad rządem. Był to rodzaj komunistycznej partyzantki, jednak po przewrocie w roku 1974, który obalił portugalski reżim kolonialny, FAPLA została przekształcona w regularną armię Angoli. Wynikająca z przewrotu wojna domowa w latach 1975 – 1993, była bezpośrednim produktem zimnej wojny. Związek Radziecki i Kuba wspierały FAPLA, a po przeciwnej stronie stały USA i RPA wspierając UNITA. Szacuje się, że w wojnie wzięło udział ok. 450 tyś. żołnierzy kubańskich z czego prawie 6 tyś. poległo. ref. 167-01-32 Zegarek występuje w kilku wersjach, w mojej kolekcji znajdują się dwie wersje z ciemną i jasną tarczą. Widywałem jeszcze inne wersje/modele zegarków Enicar z oznaczeniem FAPLA, ponoć nawet występowały Enicary w najbardziej pożądanej wersji Sherpa Graph, jednak nikt ich do tej pory nie widział. Informacje te pochodzą z Angoli, gdzie w stolicy Luandzie - Enicar miał swój sklep. Najprawdopodobniej do dnia dzisiejszego na budynku znajduje się charakterystyczna reklama marki Enicar z Saturnem. Reklama marki Enicar w Angoli. Prezentowane powyżej modele o nr referencyjnym 167-01-32 wyposażone są w mechanizm AR163 o naciągu ręcznym z komplikacją day/date. Jednak na tarczy widzimy tylko jedną komplikację, tj. dzień miesiąca. Ciekawostką jest, że koperty o nr ref zaczynającym się na 167-xx-xx zazwyczaj były przeznaczone pod mechanizmy automatyczne czyli AR165, AR166 i AR167. Napis AUTOMATIC na deklu zegarka w tym wypadku został mechanicznie zakreślony. Niestety pomimo że Angola to dawna kolonia Portugalii to trudno znaleźć te zegarki w tych dwóch miejscach. Znacznie więcej pojawia się ich na rynku amerykańskim, skąd zapewne przez Kubę tam trafiły. Z opowiadań wiadomo jedynie, że zegarki trafiły do żołnierzy wyższych rangą. Ich wielkość produkcji dla FAPLA niestety nie jest znana. I tutaj przejdziemy do drugiego tropu związanego z "edycją" Enicar FAPLA. Zdjęcie z internetu Inne opinie mówią, że zegarki z logo FAPLA powiązać należy z firmą wywodzącą się z rejonów Asturii. Asturia jest regionem historyczno-geograficznym, wspólnotą autonomiczną i prowincją w Hiszpanii. Firma Cuervo y Sobrinos, których pierwsi właściciele wywodzili się z tych rejonów – posiadała m.in. sklep w stolicy Kuby – Hawanie i była jedyną na Kubie firmą importującą znane marki zegarków m. in. Roskopf i Longines, ale nie tylko. Firma Cuervo y Sobrinos była dużym domem handlowym sprzedającym zegarki np. marki Rolex oraz biżuterię sprowadzaną z Europy i Ameryki. Już sam fakt, że - podobnie jak Tiffany w Nowym Jorku czy Cartier w Paryżu - Cuervo y Sobrinos wraz z producentem oznaczali swoje nazwy na tarczach zegarków, już świadczy o prestiżu i solidności, jaką firma osiągnęła. Zapasy powyżej przedstawionego zegarka Enicar z napisem „Cuervo y Sobrinos” zostały ponoć wywłaszczone wraz ze sklepem podczas nacjonalizacji gospodarki na Kubie już w latach 60-tych, zwłaszcza własności zagranicznej a następnie w latach 70-tych, gdy rząd kubański wysłał pierwsze wojska na wojnę do Angoli, dostarczył funkcjonariuszom te zegarki, oznaczając je napisem. Niestety to następna hipoteza z jaką się spotkałem szukając informacji. Czy ostatnia lub prawdziwa, obecnie trudno ocenić. Inną znaną marką zegarkową z naniesionymi oznaczeniami FAPLA na którą można się natknąć jest Heuer, a dokładnie chronograf REF. 110.573F z mechanizmem caliber 12.
  2. 5 likes
    Jak to zawsze bywa, gdy archiwa firmy giną bezpowrotnie, pewne historie czy wydarzenia są odtwarzane na podstawie niewielkich kawałków informacji, przedmiotów, materiałów prasowych i reklamowych. Streszczając historię marki Enicar napisałem na podstawie materiałów znalezionych na innych stronach zbieranych pieczołowicie latami, że Enicar jako jedna z wielu firm zegarkowych zrzeszonych wokół Centre Electronique Horloger (w skrócie C.E.H.) z siedzibą w Neuchâtel wykorzystała w swoich zegarkach mechanizm Beta-21. Ale, ale… przy swoich poszukiwaniach zacząłem składać cegiełki w całość i … przytoczmy trochę faktów, aby sprawdzić czy teza się utrzyma... Kwarc został wynaleziony w 1928 roku przez Bell Labs. Ze względu na rozmiary wczesnych zegarów kwarcowych, zastosowanie znajdowały w laboratoriach jedynie jako referencyjne mierniki czasu. Badania i rozwój z kwarcem trwały przez dziesięciolecia do wczesnych lat 60-tych XX wieku. Mechanizmy kwarcowe w latach 60-tych zostały zminiaturyzowane na tyle, że można je było stosować np. w chronometrach morskich. To właśnie w tym czasie najbardziej znane szwajcarskie marki zegarków, łącznie około 20 firm (w tym Omega, Piaget i Patek Philippe) stworzyło Centre Electronique Horloger (C.E.H.) w 1962 roku w miejscowości Neuchâtel. Celem C.E.H. miały być badania i rozwój technologi wytworzenia i produkcji mechanizmu kwarcowego wystarczająco wydajnego, niezawodnego i dokładnego dla następnej generacji zegarmistrzostwa. Po sześciu latach badań pierwszy prototyp mechanizmu z oznaczeniem Beta-1, został wyprodukowany w 1966 roku przy użyciu oscylatora kwarcowego 8192 Hz zamontowanego w wewnętrznym układzie scalonym. Wkrótce potem, w 1967 roku, Beta-2 została wyprodukowana i zdobyła pierwszą nagrodę na "Concours Chronométrique International de l'Observatoire de Neuchâtel", ustanawiając nowy rekord dokładności w okresie testowym wynoszącym zaledwie 0,0003 sekundy zmiany tempa dziennie, w przeciwieństwie do 3-10 sekund typowych dla chronometrów zegarka w ciągu dnia. Mechanizm Beta-21 powstał w 1969 roku, a 20 szwajcarskich firm zjednoczonych wokół C.E.H. zgodziło się na wyprodukowanie 6.000 sztuk takich mechanizmów. Mechanizm Beta-21 pracował z dokładnością do 5 sekund na miesiąc, osiągając znacznie lepsze wynik niż jakikolwiek zegarek z naciągiem automatycznym i ręcznym w tamtym czasie. Projekty zegarków wyposażonych w mechanizm Beta-21 były również bardzo charakterystyczne dla tamtej epoki - były generalnie grube, kanciaste, a nawet masywne (częściowo z konieczności, ponieważ pierwsza generacja mechanizmów kwarcowych była stosunkowo duża). Istotniejszą jednak wadą tych mechanizmów należy bezsprzecznie wskazać duże zapotrzebowanie na energię, dlatego ich popularność szybko się zakończyła. Niektóre spośród zrzeszonych marek zaczęło na bazie Beta-21 wytwarzać własne mechanizmy kwarcowe np. Piaget P7. I tutaj wróćmy do mojej ulubionej marki Enicar, posiadając w swojej kolekcji wiele modeli tej marki. Przeglądając prawie codziennie czeluście internetu jak do tej pory nie napotkałem na żadnego Enicar’a z tym mechanizmem. Niemniej w latach 1960 – 1961 produkowany był mechanizm firmy Landeron o symbolu 4750/4751. Mechanizm działał w oparciu o silnik elektromechaniczny kontrolujący balans zasilany z baterii. Był to bezsprzecznie pierwszy szwajcarski mechanizm elektromechaniczny (zasilany energią z baterii). Z całą pewnością można napisać już, że Enicar wykorzystał ten mechanizm w swoich zegarkach oznaczonych „Sherpa Electric” w okresie produkcji mechanizmu Landeron 4750. Występowały one w dwóch rodzajach koper – chromowanej i pozłacanej. Modele te nie są już jak YETI, o których mówi się, ale nikt nie widział. Od czasu do czasu pojawiają się na aukcjach, lecz stosunkowo bardzo rzadko. Niewiele jest do nich części, ponadto wyzwanie stanowi dobranie do nich współczenych baterii, która będzie i tak krótko działać. Pasuje również do tego okresu logo jakie firma wykorzystywała przez około dekadę czyli od początku lat 50-tych do początku lat 60-tych - nazwa wpisana w znak "Saturna". Enicar nadał tym modelom numer referencyjny 100/67 i oznaczenia BEPNS. O oznaczeniach wkrótce zrobię osobny wpis i wyjaśnię znaczenie poszczególnych liter. Zaznaczyć należy, iż wyjątkowo „wyższe” modele tej marki nabite miały numery seryjne. Moje egzemplarze chromowany i pozłacany odpowiednio mają numery 365653, 366074. Mając na uwadze ich rzadkość oraz wysokie numery seryjne należy domniemywać, że jest to ogólna liczba „wyższych” modeli marki Enicar. Numery seryjne nosiły również np. wersje Graph (Aqua, Sherpa, Super) i były również 6-cio cyfrowe. Wyciągnąć więc można wniosek, że pewien przedział liczbowy odpowiada liczbie wyprodukowanych zegarków tej serii. Cenowo w zakupie porównać można je do ówczesnych chronografów. Patrząc powyżej koszt zakupu Enicar'a Electric wynosił ówczesnych 305 DM (Marek Zachodnich). Wpis aktualizacyjny z dnia 21.12.2020: Coraz więcej osób, w szczególności w Europie zainteresowanych jest zegarkami firmy Enicar. Wspólna pasja łączy wielu ludzi i każdy z tych entuzjastów zaczyna badać różne materiały dostępne na "swoim rynku" (w swoim kraju). I tak oto, dość niedawno jeden z pasjonatów marki Enicar, autor książki pod tytułem "Time for a change - Discovering vintage Enicar" - Martijn van der Ven na swoim profilu instagramowym pokazał zdjęcie mechanizmu Beta-21 sygnowanego przez firmę Enicar. Z opisu wynika, że jest to mechanizm w wersji prototypowej, czyli ciągle nie odnaleziono, choćby jednego zegarka, który zostałby wprowadzony na komercyjny rynek. Dlatego jak powiadają, jedna jaskółki wiosny nie czyni, aczkolwiek mamy już namacalny dowód, że firma Enicar planowała wykorzystanie mechanizmu Beta-2x w swoich zegarkach, uczestnicząc w projekcie C.E.H. Niestety pomimo korzystania z nowatorskich rozwiązań firma Enicar nie oparła się kryzysowi kwarcowemu i w roku 1987 ostatecznie przegrywa, kończąc swoją działalność. Czy wykorzystała mechanizm Beta-21 - nie wiadomo! Na pewno w czasie kryzysu kwarcowego miała w swojej ofercie kilka zegarków z kwarcowym sercem.
  3. 1 like
    Bardzo często w zegarkach, aby wskazać konkretny model zegarka, różniący się na pierwszy rzut oka wyłącznie detalami, używa się tzw. referencji. Referencje to wszak nic innego jak powszechna i często wykorzystywana metoda selekcji. Enicar na przestrzeni lat najczęściej używał dwóch sposobów oznaczania referencji. Niestety nie do końca rozszyfrowano sposób „kodowania” informacji. Z pewnością można spotkać dwa takie same modelowo zegarki noszące tę samą referencję, różniące się np. kolorem tarczy. Enicar na deklu zegarka podawał numery referencyjne danego modelu, którego składnie były następujące uwzględniając pierwsze najstarsze modele, przy czym zaznaczyć należy, że spotyka się również inny format oznaczenia referencji. Pierwotnie Enicar stosował zapis referencji, który sugeruje, że zegarek jest wyprodukowany w wersji limitowanej. Wielu niedoświadczonych kolekcjonerów, którzy zaczynają swoją przygodę z zegarkami, wskazywało, że nabyli zegarek z wersji limitowanej. Niejednokrotnie opisy takie można znaleźć na portalach sprzedażowych. Niestety Enicar tworzył krótkie serie zegarków, nawet w zaledwie kilku egzemplarzach, jednak nigdy ich nie numerował. Oto przykłady z podziałem na dwie najczęściej występujące grupy, przy czym jedna z nich różniła się wyłącznie dodaniem cyfry „2” do wcześniejszego modelu oznaczeń: 1) XXX/XXX w sąsiedztwie dodatkowych liter i cyfr, Przykłady: 100/61 aSN 100/18 MB 100/172 aCS 100-45 As Z materiałów reklamowych możemy bezsprzecznie wskazać co oznaczają poszczególne litery. A – w zegarku użyto mechanizmu z naciągiem automatycznym, a – koperta wykonana w całości ze stali, B – koperta typu „Seapearl”, typu BAYONET, wodoodporność 5 ATM, C – mechanizm z komplikacją kalendarza, CH – mechanizm z komplikacją chronografu, E – mechanizm elektro-mechaniczny zazwyczaj Landeron 4750, M – koperta mosiądz, chrom, platerowana złotem 20 mikronów, G – koperta z litego złota, zazwyczaj próby 750, 18-karatów, S – mechanizm z centralną sekundą, T – obrotowy bezel, 100 – zazwyczaj określa mechanizm AR1010 i automatyczny AR1034 lub AR1035, 76 – nr referencyjny koperty typu „żółw” (ang. turtle lug), 71 – nr referencyjny koperty wykonanej z duraluminium. 2) XXX–XX-XX – pierwszy człon oznaczał użyty mechanizm, następne prawdopodobnie oznaczały rodzaj koperty. Przykłady: 167-25-01 zegarek z mechanizmem AR167 692/07/01 zegarek z mechanizmem AR692 800-08-01 zegarek z mechanizmem AR801 800.0008.001 zegarek z mechanizmem AR801 320-01-01 zegarek z mechanizmem AR320 300-01-01 zegarek z mechanizmem AR350 144-49-02 zegarek z mechanizmem AR1145 160-54-02 Przykład oznaczenia takiej samej referencji przy zegarkach różniących się detalami. W powyższych przypadkach pierwszy człon (trzy pierwsze cyfry) oznaczały użyty mechanizm w zegarku. Jednak w kolekcji posiadam egzemplarze, które pokazują również inne przypadki: Przykłady: 147-03-02 zegarek z mechanizmem AR167 173-01-01 zegarek z mechanizmem AS2073 119-01-02 zegarek z mechanizmem AS2072 134.01.01 zegarek z mechanizmem Lemania 1340 Czy są to wyjątki potwierdzające regułę, niestety nie wiadomo. 3) 2XXX–XX–XX – trzeci sposób oznaczania referencji z cyfrą 2 na początku. Bardzo podobna do drugiej, będąca najprawdopodobniej rozwinięciem. Przykład: 2167-51-29 zegarek z mechanizmem ETA2789-1 Oznaczenie stosowano w ostatnich latach produkcji, kiedy to w celu optymalizacji kosztów produkcji, w latach wielkiego kryzysu kwarcowego, wykorzystywano mechanizmy firmy ETA SA Manufacture Horlogère Suisse (ETA SA Swiss Watch Manufacturer) zamiast mechanizmów z własnej produkcji. Do numeru referencji z przodu wkrada się cyfra „2”. Oznaczało to, że w środku wykorzystano mechanizm wyprodukowany przez ETA czyli z ostatniego okresu produkcji przed bankructwem firmy. Enicar chociaż produkował własne mechanizmy, redukując koszty produkcji do najniższego poziomu, w latach 70 i 80-tych, gdy tzw. „kryzys kwarcowy” powodował upadłość wielu producentów zegarków, postanowił dokonywać zakupów mechanizmów innych marek zwłaszcza FHF, ETA czy AS. Zegarki zaczynające się nr referencyjnym od „2” nie posiadały napisu „STAR JEWELS” na tarczy zegarka. W zasadzie "Star Jewels" zaakcentowano na tarczy zegarków, aby pokazać pewny przełomem technicznym, aby lepiej zareklamować produkt. Ponadto nazwę towarową powiązano z udziałem sportowców w Igrzyskach Olimpijskich, których firma Enicar sponsorowała. Patrząc już na nr referencyjny można było pobieżnie zidentyfikować użyty model mechanizmu. Inną drogą do identyfikacji mechanizmu, już znacznie pewniejszą to otworzenie koperty zegarka i sprawdzenie oznaczenia na płycie mechanizmu pod kołem balansu. Otworzenie wielu modeli zegarków Enicar wymaga posiadania specjalnych kluczy. Znacznie rzadziej, zwłaszcza w zegarkach z pierwszych lat produkcji oznaczenie mechanizmu znaleźć można pod tarczą. Dodatkowe oznaczenia. Na deklach zegarków szwajcarskich znaleźć możemy oznaczenie w postaci „krzyża szwajcarskiego” z opisem BREVET12 i numerem, który wskazuje na wykorzystany patent. Przykłady: 1) Brevet + 314962 => EPSA Super Compressor Case wykorzystywany przez firmę Enicar od grudnia 1957r., 2) Brevet + 313813 => EPSA Compressor Case, 3) Brevet + 98243 => EPSA Stop Case wykorzystywany do marca 1956r. Informacja zgłoszenia patentu w Szwajcarskim Urzędzie Patentowym EPSA – to wersja koperty wodoodpornej opatentowana przez firmę Ervin Piquerez SA (w skrócie: EPSA) z siedzibą w Bassecourt, Szwajcaria. E. Piquerez posiadał około 200 patentów, które zgłosił między 1939 a 1979 rokiem. Jedne z najbardziej znanych to: 1) koronka MONOFLEX, 2) COMPRESSOR, 3) SUPER COMPRESSOR. Fabryka EPSA u szczytu swojej produkcji wykonywała 10.000 kopert dziennie. 80 procent produkcji stanowiły koperty wodoodporne, w roku 1970 firma EPSA wyprodukowała ich 1.350.000 sztuk. Największym klientem była właśnie marka ENICAR, choć klientami były również OMEGA, HEUER, BAUME & MERCIER, BULOVA, IWC i LONGINES. Istotą tych kopert było dociskanie dekla i uszczelki pod wpływem zewnętrznego ciśnienia. Im bardziej zanurzamy się (nurkujemy) tym większe jest ciśnienie wywierane na przedmioty. Charakterystycznym elementem koperty Super Compressor były zazwyczaj dwie koronki na godzinie 2 i 4, jedna do nakręcania i ustawiania zegarka (na godzinie 4), druga do sterowania wewnętrznym bezelem (na godzinie 2). Obie koronki poza logo firmy nosiły czasami oznaczenia w postaci kratki. Dodatkowo dekiel na wewnętrznej stronie nabite miał logo w postaci hełmu nurkowego z napisem EPSA. Dodatkowym oznaczeniem określającym klasę wodoodporności zegarka, niekoniecznie z kopertami typu EPSA jest grafika umieszczona na deklach. Znak Saturna wraz z rekinem oznaczało klasę wodoszczelności zegarka do codziennego używania. Znak ostrygi umieszczonej na spodniej części zegarka oznaczał zegarek do zastosowań profesjonalnych i możliwość schodzenia z zegarkiem pod wodę na znaczną głębokość. Zegarek z samym elementem Saturna oznaczał zegarek nieodporny na kontakt z wodą. Radioaktywność w zegarkach – niemożliwe a jednak. Zegarki nie tylko te wyprodukowane przez firmę Enicar w momencie „uzyskania” wodoodporności, zaczęły służyć zwłaszcza nurkom głębinowym jako ważny element ich wyposażenia. Niejednokrotnie ratując ich życie. W celu lepszej czytelności w trudnych warunkach oświetleniowych w zegarkach zaczęto wykorzystywać tzw. zjawisko radioluminescencji, czyli świecenie substancji pod wpływem promieniowania jądrowego, np. cząstek α, β, promieni γ czy protonów. Jest to jeden z rodzajów luminescencji. Po bardzo szkodliwym i niebezpiecznym radzie, w zegarkach od lat 60-tych zaczęto używać równie promieniotwórczego, co bardziej bezpiecznego dla zdrowia ludzkiego trytu. Radiowodoru – nietrwałego izotopu wodoru, którego jądro (tryton) składa się z jednego protonu i dwóch neutronów. Oznaczany jest symbolem 3H lub T. Bardzo często na tarczy zegarka, który zawiera tryt, można znaleźć oznaczenie w postaci litery T. „T” oznacza, że Tryt został użyty jako element luminescencji. Na niektórych modelach firmy Enicar można znaleźć dodatkowe oznaczenia w postaci napisów „T < 25 mc” lub „SWISS T < 25” oznacza, że emitowania radioaktywność jest na poziomie niższym niż 25 mCi (mili Kiury). Gdy oznaczenie jest w postaci „T SWISS T” oznacza to, że emitowana radioaktywność jest mniejsza niż 7,5 mCi. Zdjęcie z internetu Oglądając zegarek Enicar i posiadając wiedzę umieszczoną powyżej można już wysnuć pewne informacje o samym zegarku. Jaki posiada mechanizm, dodatkowe komplikacje mechanizmu, typ czy jego przeznaczenie, dlatego jakże ważnym elementem naszego hobby jest wiedza jaką niosą dodatkowe oznaczenia i możliwość ich prawidłowego odczytania. Wszystkie powyższe informacje pomogą również w określeniu czy zegarek jest oryginalny.

Czas na forum odmierza

Magazyn Zegarki Club



×
×
  • Create New...

Important Information

We have placed cookies on your device to help make this website better. You can adjust your cookie settings, otherwise we'll assume you're okay to continue.