Jump to content
Search In
  • More options...
Find results that contain...
Find results in...
Sign in to follow this  
Yargoth

Słownik pojęć zegarmistrzowskich

Recommended Posts

No to zaczynamy słownik. Na początek kilka terminów jakie zaczerpnąłem ze strony pawlak.net (kiedy jeszcze zawierała informacje o zegarkach) na potrzeby mojego artykułu. Od razu zaznaczam, że wszelkiego rodzaju uwagi do tych pojęc są mile widziane:

 

Antymagnetyczny - zegarek zabezpieczony przed wpływem magnetyzmu; powinien odpowiadać standardowi ISO.

 

Art Deco - styl wzornictwa z lat 1920-1930

 

automatyczny zegarek - zegarek mechaniczny ze sprężyną napędową nakręcaną za pomocą wahnika

 

chronograf - zegarek z wbudowanym stoperem

 

complication - zegarek posiadający więcej funkcji niż tylko pomiar czasu (np. budzik, fazy księżyca, wieczny kalendarz, wskaźnik rezerwy napędu, stoper, repetier). Określenie to używane jest zazwyczaj wyłącznie w odniesieniu do zegarków mechanicznych.

 

COSC - popularnie, certyfikat dokładności chodu zegarka, właściwie skrót nazwy szwajcarskiego instytutu testów chronometrycznych. Powołany w roku 1973, z siedzibą w La-Chaux-des-Fonds, jest uprawniony do przeprowadzania badań i wydawania świadectw wyjątkowej precyzji mechanizmów. Testom instytutu poddawane są wyłącznie urządzenia mechaniczne.

 

ebauche - określenie używane w odniesieniu do niekompletnych mechanizmów, nieposiadających wychwytu, balansu, włosa lub sprężyny napędowej.

 

ETA - ETA s.a. Fabriques d'Ebauches, największy szwajcarski producent mechanizmów zegarkowych należący do grupy Swatch'a, zaopatrujący ogromną większość wytwórców zegarków w gotowe mechanizmy lub tzw. ebauche - mechanizmy niekompletne, przygotowane do zainstalowania wychwytu, sprężyny głównej i osi balansu.

 

FH - Federacja Stowarzyszeń Zegarmistrzowskich, wiodące stowarzyszenie handlowe zrzeszające szwajcarskich wytwórców zegarków.

 

gasket (ang.) - uszczelka, zwykle kilka uszczelek zapewniających kopercie zegarka wodoszczelność.

 

kalendarz wieczny - mechanizm kalendarza przystosowujący się automatycznie do zmiennej liczby dni w miesiącu oraz lat przestępnych. Zapewnia nieprzerwaną pracę aż do 28 lutego 2100 roku.

 

kaliber - określenie rozmiaru mechanizmu, zazwyczaj wyrażane w liniach paryskich (1 linia paryska=2,256 mm); często stosowane przez wytwórców zegarków jako symbol danego mechanizmu.

 

kamienie - stosowane jako łożyska w celu zmniejszenia zużycia w miejscach największego tarcia w mechanizmie. W zegarkach mechanicznych jest ich zazwyczaj 17-18. Dawniej używano naturalnych rubinów, obecnie stosuje się kamienie syntetyczne.

 

koło wychwytowe - koło współpracujące z wychwytem; jego ruch obrotowy jest cyklicznie powstrzymywany przez wychwyt, a przerwy te zliczane są przez przekładnię mechanizmu chodu i zamieniane na wskazania czasu.

 

kontrolowany przez radio zegarek - zegarek kwarcowy odbierający sygnał radiowy transmitowany z super dokładnego zegara atomowego i używający tego sygnału do korekty pokazywanego czasu.

 

kwarc - minerał, dwutlenek krzemu SiO2; jego krystaliczna postać wykorzystywana jest do wykonywania rezonatorów kwarcowych drgających pod wpływem zmiennego pola elektrycznego od kilku tysięcy do kilku milionów razy na sekundę.

 

limitowana seria - ściśle określona seria zegarków danego typu, produkowanych zwykle dla upamiętnienia jakiegoś wydarzenia, potwierdzona certyfikatem limitacji, przeważnie od 20 do 1000 sztuk. Zegarki z limitowanych serii najlepszych manufaktur stanowią bardzo cenne ozdoby kolekcji.

 

linie paryskie - stosowane do określania rozmiaru mechanizmu mechanicznego, 1 linia paryska=2,256 mm.

 

luneta (ang. bezel) - ściśle rzecz ujmując, pierścień okalający szkło zegarka i mocowany do koperty. Współcześnie jest to często pierścień obrotowy, zawierający rozmaite skale, umożliwiające np. odczyt drugiej strefy czasowej, prędkości pojazdu, itd., w zależności od typu zegarka.

 

repetier - mechanizm umożliwiający zegarowi powtórzenie biciem aktualnej godziny lub kwadransa.

 

shock-resistant (wstrząsoodporny) - zegarek może zostać uznany za odporny na wstrząsy, jeżeli po upadku na twardą powierzchnię z wysokości 1 m nie zatrzyma się lub, jeżeli dzienne tempo jego chodu nie zmieni się o więcej niż 60 sekund.

 

skeleton watch (zegarek) - zegarek, w którym większość elementów tarczy, z wyjątkiem pierścienia godzinnego, usunięto, aby widoczny był mechanizm zegarka. Często w zegarku szkieletowym również wieczko wykonane jest z przezroczystego materiału.

 

split-second (ang.) - typ chronografu z podwójną wskazówką stopera, służącą do dokonywania pomiarów międzyczasów. W praktyce, po uruchomieniu stopera obie wskazówki przemieszczają się wokół tarczy razem, jednakże w dowolnym momencie można zatrzymać jedną z nich nie przerywając biegu drugiej. Po odczytaniu międzyczasu i zwolnieniu zatrzymanej wskazówki, dogania ona tę, która pozostała w ruchu, kontynuując pomiar.

 

sprężyna napędowa - twarda i elastyczna taśma metalowa gromadząca energię potencjalną przez nawinięcie na wałek, stanowi siłę napędową przekładni chodu mechanizmu zegarowego.

 

Swiss made - określenie, którego używanie regulowane jest przez prawo szwajcarskie. Można je stosować tylko w przypadku zegarków spełniających określone kryteria: 50% części takiego zegarka musi być wyprodukowanych w Szwajcarii; musi on być zmontowany, wykończony i sprawdzony w Szwajcarii.

 

tachometr (prędkościomierz) - system pomiaru umieszczony na ramce szkiełka lub wewnętrznym pierścieniu wokół tarczy, którego używa się do obliczania prędkości w milach lub godzinach na minutę.

 

tank watch (ang.) - właściwie tank, case, ponieważ dotyczy typu koperty. Aktualnie popularne określenie na dosyć ciężką kopertę prostokątną. Pierwotnie dotyczyło wyłącznie konkretnego modelu zegarka, cartier z kopertą, której wzór opatentował gruen.

 

wskaźnik rezerwy napędu (power reserve indicator) - wskazówka lub okienko pokazujące liczbę godzin pracy zegarka mechanicznego do czasu jego zatrzymania.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Proponuję, aby pojęcie chronometr pojawiło się jako oddzielne hasło, chociażby w poniższym ujęciu:

 

Chronometr - patrz COSC

 

Zbyt często ludzie mylą z pojęciem chronograf.

 

Tomek

Share this post


Link to post
Share on other sites

Myśle, że to dobry postulat. Przypominam równocześnie, ze każdy może (ba wręcz powinien :() umieścić tu swoje definicje.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Rzeczywiście czuje się zobowiązany do wstawienia kilku definicji

:oops:

Postaram się to nadrobić, ale niewiele haseł już zostało :(

Tomek

Share this post


Link to post
Share on other sites

Można jeszcze coś dopisać np. z Podwapińskiego...

A brak jest np. wyjaśnień odnośnie: co-axial (Omega!!! Daniels!!!), tourbillona, karilona i kilku ulubionych komplikacji :(

Tylko ten permanentny brak czasu na hobby... Pozdrowienia dla Szanownego Inicjatora ;-) i udzielających (a właściwie jednego udzielającego) się w słownikowej materii! :)

Share this post


Link to post
Share on other sites

Widze ze nikt nie pisze pojec do słownika :(

No to wrzucam trzy podstawowe których wcześniej zabrakło

 

EOL (End of Life) - funkcja zegarka kwarcowego, ostrzegająca o słabej baterii. Objawia się poprzez rzadsze przemieszczanie wskazówki sekundowej (np. co cztery sekundy, o cztery sekundy)

 

Wodoszczelność - Każdy zegarek charakteryzuje się pewną klasą wodoszczelności. Informacja o niej może znaleźć się na deklu, tarczy lub ostatecznie na metce dołączonej do produktu. Oznaczenie to wyraża odporność na ciśnienie statyczne wody i może być przedstawione w barach, atmosferach metrach lub stopach. Oto kilka podstawowych oznaczeń:

- 30 m - podstawowa klasa wodoszczelności. Zegarek odporny na zachlapanie, deszcz i mycie rąk

- 50 m - w zegarku można pływać ale nie nadaje się on do nurkowania

- 100 m - z zegarkiem można nurkować ale na małych głębokościach.

- 200m i więcej - zegarki do profesjonalnego nurkowania.

 

Szkiełko - w obecnych zegarkach szkła są najczęściej plastikowe (hesalit), mineralne lub szafirowe. Szkła hesalitowe są bardzo miękkie a zatem podatne na zarysowanie lecz nadają się do polerowania. Szkła mineralne są nadal narażone na zarysowania lecz równocześnie lepiej znoszą uderzenia. Szkła szafirowe są bardzo twarde i odporne na zarysowania jednak sa bardziej kruche od szkieł mineralnych. W wyższej klasy zegarkach stosuje się powłoki antyrefleksyjne na szkłach, które zapobiegają odbiciom światła.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Regulator (regulateur) - typ tarczy zegara z centralną wzkazówką minutową. Wzkazówka godzinowa znajduje sie na mniejszej tarczy, najczęściej pod godziną dwunastą. Stworzony w osiemnastym stuleciu przez francuskiego zegarmistrza Louisa Berthouda. Pierwszym seryjnym zegarkiem naręcznym z tym typem tarczy był zegarek Chronoswiss z roku 1987.

 

Retrograde - wzkazanie funkcji zegarka ( daty, minuty ) - wzkazówka porusza się po wycinku okręgu np. w zakresie od 270 do 90 stopni. Dochodząc do końca skali w ułamku sekundy przeskakuje ( cofając się ) do początku i odliczanie zaczyna się od nowa.

Share this post


Link to post
Share on other sites
Guest artpl

hasło "Regulator" proponuje powiązać z zegarem astronomicznym, bo głównie w tych zegarach występuje ten rodzaj tarczy.

Swoja drogą widzę że odwalacie kawał dobrej roboty, czy admin tworzy z tego słownik który ostanie się dla potomności ? To samo dotyczy historii firm produkujących zegarki, Wasz zapał jest godny podziwu !

Share this post


Link to post
Share on other sites

Wychwyt - przekazuje energię mechaniczną od przekładni chodu do regulatora oraz powstrzymuje ruch przekładni i zwalnia ją o stały kąt obrotu, umożliwiając przekładni zliczanie jego wahnięć. Składa się zasadniczo (w zależności od typu) z koła wychwytowego oraz kotwic posiadających z reguły 2 palety. Istnieje wiele różnych rodzajów wychwytów: w. cofające, w. swobodne, w. spoczynkowe. Stosuje się także wiele typów w.: w. angielski, w. Bolxama, w. Brocota, w. glashucki, w. Grahama, w. Harrisona, w. kotwicowy, w. typu duplex (podwójny), w. Rieflera, w. szwajcarski, w. Winnerla, → co-axial i in. Specyficznym rodzajem w. jest → tourbillon.

 

Więcej (j. angielski) tu: http://www.zegarkiclub.pl/forum/viewtopic.php?t=1056

Share this post


Link to post
Share on other sites

Co-Axial - wychwyt współosiowy. Dzieło George'a Daniels'a, zastosowany w seryjnej produkcji w roku 1999 w zegarku Omega De Ville. Projekt oparty jest na podwójnym współosiowym kole wychwytowym, kotwicy z trzema paletami i palecie impulsowej na przerzutniku balansu ze swobodnym włosem. System współosiowy w porównaniu z wychwytem kotwicowym znacznie redukuje tarcie ślizgowe, zapewniając w ten sposób większą dokładność w czasie.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Tourbillon - obrotowa klatka (koszyk) w której umieszczony jest balans i wychwyt. Klatka zazwyczaj dokonuje pełnego obrotu dookoła własnej osi w ciągu minuty (t. minutowe). Ma za zadanie wyrównać błędy pozycyjne chodu zegarka, szczególnie istotne jeśli zegarek jest w pozycji pionowej. T. stosowane są najlepszych, a co za tym idzie, drogich zegarkach. Klatka t. składa się zwykle z kilkudziesięciu części (bywa, że nawet ponad 200). T. może obracać się w max. 3 płaszczyznach (wynalazek R. Gooda z 1979 r.), lecz z reguły wykonuje ruch tylko dookoła własnej osi.

T. wynaleziony został tuż przed 1791 r. przez Abrahama-Louis Bregueta (ur. 10.01.1747 w Neuchatel, zm. 17.09.1823 w Paryżu). Pierwsza prototypowa konstrukcja wykonana i opatentowana w 1801 r. Za swego życia B. wykonał ok. 30 tourbillonów, z których do dziś zachowało się maksimum 20.

Dawnych i współczesnych producentów tourbillonów wymieniono tu:

http://www.zegarkiclub.pl/forum/viewtopic....73&start=30

Share this post


Link to post
Share on other sites

Karilon (carillon) - zegarek z mechanizmem wybijającym na żądanie po naciśnięciu tłoczka wystającego z koperty, całą wielotonową melodię (a nie tylko "suche" odliczanie godzin, kwadransów i minut jak repetier minutowy). Najczęściej wykonuje to przy pomocy co najmniej 3-4 młoteczków.

Jest to najbardziej zaawansowana komplikacja zegarmistrzowska, o wiele bardziej perfekcyjna od minutowego repetiera i tourbillona. Posiada zawsze własny mechanizm napędowy.

 

Zob. ruch mechanizmu karilona na kadrach, klatka po klatce: http://www.zegarkiclub.pl/forum/viewtopic....23&start=15

Share this post


Link to post
Share on other sites

No to ja też coś dodam: :wink:

Wahnik( rotor) - główny element automatycznego naciągu sprężyny zegarka. Ma kształt płaskiej, ułożyskowanej tarczki o najczęściej półkolistym kształcie z masą skupioną po jednej stronie. Przy poruszaniu zegarkiem na skutek sił bezwładności obraca się on względem reszty mechanizmu i poprzez skomplikowane przekładnie mechaniczne nakręca sprężynę napędową zegarka.

 

 

 

Pozdrawiam!

Share this post


Link to post
Share on other sites

Część z poniższego textu już tu gdzieś zamieściłem, ale dopracowany i uzupełniony "przynależy" raczej tutaj

 

Repetycja minutowa - komplikacja akustyczna, polegająca na wybijaniu na żądanie aktualnego czasu, poprzez uruchomienie mechanizmu repetycji przy pomocy dźwigni lub przycisku z boku koperty. Najczęściej w tej kolejności: godziny, kwadranse, minuty: np. godz. 3.32 brzmiałaby tak: ding, ding, ding (godziny), dong, dong (kwadranse), dang, dang (minuty).

Wybijanie odbywa się przy pomocy młoteczków (zazwyczaj są dwa), uderzających o stalowy drut (lub druty) rezonansowy, biegnący dookoła mechanizmu, równolegle do koperty. Repetycja minutowa (tuż po --> karilonie) zaliczana jest do najtrudniejszej komplikacji zegarmistrzowskiej (za nią plasuje się --> tourbillon, ekwacja i in.).

Teoretyczne podstawy do skonstruowania repetycji minutowej dał ok. 1741 r. Antoine Thiout, natomiast pierwszą konstrukcję wykonał w 1749 r. Pierre-Joseph de Rivaz, a najstarsza która przetrwała do dziś to anonimowy zegarek proweniencji francuskiej z 1764 r.

 

Grande Sonnerie (GS) - komplikacja umożliwiająca automatyczne, a nie tylko na żądanie, wybijanie godzin oraz kwadransów.

 

Petite Sonnerie (PS) - jw., ale tylko godziny.

Deaktywacja GS i PS następuje poprzez przesunięcie dźwigni w pozycję "Silence"

 

Dobry tekst jest tu:

http://www.timezone.com/library/cjrml/cjrml0016

Share this post


Link to post
Share on other sites

Nic nowego nie wnoszę, mam za to pytanie odnośnie definicji wychwytu współosiowego :

"Co-Axial - wychwyt współosiowy. Dzieło George'a Daniels'a, zastosowany w seryjnej produkcji w roku 1999 w zegarku Omega De Ville. Projekt oparty jest na podwójnym współosiowym kole wychwytowym, kotwicy z trzema paletami i palecie impulsowej na przerzutniku balansu ze swobodnym włosem. System współosiowy w porównaniu z wychwytem kotwicowym znacznie redukuje tarcie ślizgowe, zapewniając w ten sposób większą dokładność w czasie."

Co to jest "swobodny włos"

Czytałem o swobodnych wychwytach.

Pozdrawiam

 

Staszek


Staszek

Share this post


Link to post
Share on other sites

Stwierdzenie zostało w całosci przepisane z materiałów dostarczonych przez Omegę, a niestety moja "wiedza" nie pozwala na zweryfikowanie go, zatem tak jak piszę we wszystkich postach, jeśli ktos widzi błąd to prosze o wskazanie go.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Doszukałem się w "Ming Thein's Horological Dictionary" hasła "free sprung balance"-częstotliwość regulowana jest przez zmianę bezwładności balansu a nie poprzez zmianę długości sprężyny balansu (włosa).

Na marginesie, Omega DeVille Co-Axial Escapement jest szczegółowo omówiona na TimeZone ,również z wyjaśnieniem pojęcia "free sprung balance".

Jeśli chodzi o tłumaczenia tekstów technicznych, to spotkałem się już z różnymi "kwiatkami", dlatego wolę wyjaśniać wszystko, co mi nie pasuje.

 

Pozdrawiam

 

Staszek


Staszek

Share this post


Link to post
Share on other sites

Nawet bardzo dobrze znający angielski czytając tematyczne eseje w tym języku, czasami nie orientują się gdzie dana część mechanizmu zegarka znajduje się w "realu". Na timezone znalazłem kiedyś prosty i użyteczny obrazkowy schemat z umiejscowieniem najważniejszych części mechanizmu zegarka. Wklejam tutaj:

watchdiction5pa.th.jpg

Share this post


Link to post
Share on other sites

Słownik pojęć zegarmistrzowskich

Bardzo dobry pomysł, lecz sądzę że należałoby każdą część zegarka (która ma nazwę) opisać. Tzn. gdzie się znajduje, jaką funkcję spełnia.

Bo np. niżej jest pewna nieścisłość.

 

@Yargoth - napisał:

koło wychwytowe - koło współpracujące z wychwytem; jego ruch obrotowy jest cyklicznie powstrzymywany przez wychwyt, a przerwy te zliczane są przez przekładnię mechanizmu chodu i zamieniane na wskazania czasu.

 

Dla laika powyższe stwierdzenie jest jak wyrocznia, a naprawdę należałoby napisać tak:

Koło wychwytowe połączone z kotwicą nazywa się WYCHWYTEM

Tak więc wychwyt spełnia w zegarze podwójne zadanie.Powstrzymuje ruchy mechanizmu chodu i uwalnia go w takt wahnięć regulatora z którym jest połączony oraz przekazuje energię napędową temu regulatorowi w postaci impulsu.

 

Mylne jest powyższe stwierdzenie że "koło współpracuje z wychwytem", bo współpracuje z kotwicą otrzymując siłę napędową bezpośrednio od koła zwanego sekundowym, jak również "...a przerwy te zliczane są przez przekładnię mechanizmu chodu i zamieniane na wskazania czasu" zamieniane jest na na równe impulsy które następnie nazwano czasem.

 

Tak więc słownik pojęć zegarmistrzowskich to przede wszystkim ich nazewnictwo i lokalizacja.

Jeżeli uważacie że chronologiczny opis części zegarka jest zbyteczny to napiszcie.

A w następstwie wymieniłbym:

* - ruchy i kąty balansu (co to jest i do czego służy)

* - zestawienie ruchów (które dzielą się na IV fazy)

* - bezpiecznik i jego rola.

* - spoczynek,droga stracona,odpad.

* - palec przeżutowy i jego potrzebny luz.

* - rożki widełek.

* - napędy,naciągi i urządzenia nastawcze.

* - urządzenia wyrównawcze.

* - bębny.

* - mostki i półmostki.

* - różnego rodzaju koła i kółka które mają swoją nazwę.

 

Każdą część zegarka należałoby wymienić.

 

Świat zegarków to nie tylko zegarki na rękę. pozdrawiam

Władysław


Świat zegarków to nie tylko zegarki na rękę.

Władysław

Share this post


Link to post
Share on other sites
współpracuje z kotwicą otrzymując siłę napędową od koła pośredniego

Władysław

Czy aby na pewno od pośredniego :!: :?:

We wszystkich mechanizmach, które widziałem, to koło s e k u n d o w e

połączone z sekundnikiem obracało kołem wychwytowym, natomiast koło

p o ś r e d n i e obracało sekundowym

 

Pozdrawiam

Share this post


Link to post
Share on other sites

@Tadeusz

We wszystkich mechanizmach, które widziałem, to koło s e k u n d o w e

połączone z sekundnikiem obracało kołem wychwytowym

 

Dokładnie uściślając, masz całkowitą rację, że to koło nazywa się sekundowym, nawet wtedy gdy nie ma sekundnika w zegarku.

Pisząc "pośredniego" a powinienem napisać "bezpośrednio" miałem namyśli że siła napędowa z tego koła jest podawana. Zaszła pomyłka w moim stwierdzeniu, więc zaraz poprawię.

Dzięki że zauważyłeś istotny błąd.

 

pozdrawiam.

Władysław


Świat zegarków to nie tylko zegarki na rękę.

Władysław

Share this post


Link to post
Share on other sites
Władysław............, a naprawdę należałoby napisać tak:

Koło wychwytowe połączone z kotwicą nazywa się WYCHWYTEM...........Władysław

 

Nie zgadzam się z tym, co napisałeś.

 

Powinno być tak koło współpracujące z kotwicą (od strony palet)nazywamy kołem wychwytowym. Zespół koła wychwytowego i kotwicy nazywamy wychwytem.


AM
Tak wiele zegarów, a tak mało czasu.
 

Share this post


Link to post
Share on other sites
Nic nowego nie wnoszę, mam za to pytanie odnośnie definicji wychwytu współosiowego :

"Co-Axial - wychwyt współosiowy. Dzieło George'a Daniels'a, zastosowany w seryjnej produkcji w roku 1999 w zegarku Omega De Ville. Projekt oparty jest na podwójnym współosiowym kole wychwytowym, kotwicy z trzema paletami i palecie impulsowej na przerzutniku balansu ze swobodnym włosem. System współosiowy w porównaniu z wychwytem kotwicowym znacznie redukuje tarcie ślizgowe, zapewniając w ten sposób większą dokładność w czasie."

Co to jest "swobodny włos"

Czytałem o swobodnych wychwytach.

Pozdrawiam

 

Staszek

Swobodny wlos to jest cos takiego ze nie potrzebuje balans posuwki regulacyjnej tylko regulacja odbywa sie na zasadzie dwoch wkretow na wiencu balansu ( co-axial)

Pozdrawiam ...

Share this post


Link to post
Share on other sites
Sign in to follow this  

  • Recently Browsing   0 members

    No registered users viewing this page.

×
×
  • Create New...

Important Information

We have placed cookies on your device to help make this website better. You can adjust your cookie settings, otherwise we'll assume you're okay to continue.