Jump to content
Search In
  • More options...
Find results that contain...
Find results in...
Sign in to follow this  
  • entries
    9
  • comments
    16
  • views
    838

About this blog

Spostrzeżenia, uwagi, informacje, ciekawostki. 

Entries in this blog

 

Lata 1965-1966

(Dalszy ciąg efektów poszukiwań moich i Michała Gudalewicza)     Waldemar Nerka   Na chwilę obecną jest to ostatni przegląd rocznikowy pod kątem ciekawych zdarzeń związanych z produkcją zegarka naręcznego w ZMP BŁONIE. Mamy nadzieję, że w przyszłości uda się odnaleźć dokumentację z pozostałych lat.     Rok 1965   1. Od czasu decyzji z 1962 roku ZMP BŁONIE czyniły wiele zabiegów o skonkretyzowanie ostatecznego profilu produkcyjnego zakładu i podję
 

Lata 1963-1964

Dalszy ciąg efektów poszukiwań moich i Michała Gudalewicza)     Waldemar Nerka   Prezentujemy następną część dokumentacji opisującej interesujące zdarzenia z kolejnych lat produkcji zegarków naręcznych w ZMP Błonie. Odwołanie do „przyjacielskiej pomocy”  konsekwentnie przytaczam przy opisie zdarzeń, które dobitnie pokazują jak duży wpływ na gospodarkę (i nie tylko) miał nasz sąsiad zza  wschodniej granicy.   Rok 1963 1."Przyjacielska pomoc" nie zna g

Zielonkiewicz

Zielonkiewicz

 

Przełomowe lata 1960-1962

(Dalszy ciąg efektów poszukiwań moich i Michała Gudalewicza)     Mamy przyjemność podzielić się kolejnym zbiorem dokumentacji opisującej zdarzenia z czasów rozwoju produkcji zegarków naręcznych w ZMP BŁONIE. Niestety, jak wiemy, rozwój ten był mocno zależny od przychylności „przyjaciela” najbliższego nam ówcześnie… Poniższy ciąg zdarzeń mógł, ale ostatecznie nie wprowadził produkcji polskich zegarków na właściwą ścieżkę rozwoju.   Lata 1960 - 1962 były ważnym

Zielonkiewicz

Zielonkiewicz

 

1000 sztuk czy więcej?

1000 sztuk czy więcej? (opublikowano 03/12/2021)   Waldemar Nerka   Co jakiś czas powraca to pytanie. Ile polskich „błoniaków” zostało wyprodukowanych? Magiczny 1000, trochę ponad 1000 czy jeszcze więcej. Wśród kolekcjonerów są zwolennicy różnych granic osiągniętej produkcji polskich zegarków. Dyskusja do tej pory była trudna do rozstrzygnięcia, ponieważ brakuje dokumentacji fabrycznej jednoznacznie wypowiadającej się na ten temat.   Ja zdecydowanie zaliczam się do

Zielonkiewicz

Zielonkiewicz

 

POLAN z brakującego zdjęcia.

Jak już wspominałem, jedynym jak dotąd znanym dokumentem fabrycznym jest zestaw zdjęć katalogowych. Szerokiemu gronu odbiorców został on zaprezentowany w publikacji W. Mellera "Przystanek: zegarek Zegarki i przystawki balansowe z Błonia." Jak pisze autor: "Dokumentacja została wykonana z dużą troską ..."   Dzisiaj chciałbym się odnieść do zdjęć zegarków w kopertach wz lll, których numery katalogowe zaczynają się od cyfry "12". W przedziale 1201 - 1225 brakuje czterech zdjęć, który

Zielonkiewicz

Zielonkiewicz

 

Album Polskich Zegarków - suplement

Na grupie FB - Polskie zegarki ZMP Błonie 1957 - 1969, został również skomentowany wstęp do opracowania Album Polskich Zegarków.     Ocenę tego tekstu również pozostawiam czytającym.     Opracowanie A. P. Z. zgodnie z tytułem jest przede wszystkim albumem. Stąd dość skrótowe przedstawienie informacji na temat zegarków z mechanizmami własnej produkcji ZMP BŁONIE. Oraz zachęta do przeczytania wspomnień inż. K. Żelazkiewicza.   Nie należy mylić dwóch różnych

Zielonkiewicz

Zielonkiewicz

 

"Fabryczne składaki " - suplement

Poprzedni wpis na ten temat został skomentowany na grupie FB - Polskie zegarki ZMP Błonie 1957 - 1969. Ze względu na treść tego komentarza i jego autora, nie można go przemilczeć.        Ocenę tego tekstu pozostawiam czytającym.    Jestem odpowiedzialny za swoje słowa, z tego powodu należy się wszystkim czytającym, zwłaszcza tym młodszym, wyjaśnienie niektórych kwestii. Żeby jednak po raz kolejny nie być posądzonym o coś czego nie zrobiłem, tak jak w

Zielonkiewicz

Zielonkiewicz

 

„Fabryczne składaki”

W moich rozmowach z byłymi pracownikami ZMP BŁONIE przewijał się taki wątek – w ostatnim okresie produkcji dopasowywano do siebie części z różnych modeli tworząc spójną całość, nie do końca zgodną modelowo. Nie bardzo chciałem w to uwierzyć. Myślałem, że jest to takie "koloryzowanie" na potrzeby danej chwili. Po kilku latach, na jednym ze spotkań KMZiZ, wysłuchałem prelekcji W. Mellera na temat produkcji zegarków dla oficerów naszych sił powietrznych (1700 szt. w ostatnim roku produkcji)

Zielonkiewicz

Zielonkiewicz

 

Zegarki Błonie - moja pasja

Na forum KMZiZ, w dziale  ZEGARKI ROSYJSKIE I RADZIECKIE przewija się taki cytat:   "Proszę pamiętać, że zdecydowane stwierdzenia, takie jak - wszystko, zawsze i bez wyjątku - rzadko mają zastosowanie w dziedzinie radzieckich zegarków" - (Mroatman)   Myślę, że ten cytat jeszcze bardziej pasuje do zegarków produkcji ZMP BŁONIE.    Powodem takiej sytuacji jest brak dokumentacji fabrycznej dotyczącej produkowanych zegarków. Jedynym znanym dzisiaj takim dokume

Zielonkiewicz

Zielonkiewicz

Sign in to follow this  
  • Blog Statistics

    4
    Total Blogs
    13
    Total Entries
  • Blogs

      • 0
        entries
      • 0
        comments
      • 157
        views

      No blog entries yet

    1.     Bardzo często w zegarkach, aby wskazać konkretny model zegarka, różniący się na pierwszy rzut oka wyłącznie detalami, używa się tzw. referencji. Referencje to wszak nic innego jak powszechna i często wykorzystywana metoda selekcji. Enicar na przestrzeni lat najczęściej używał dwóch sposobów oznaczania referencji. Niestety nie do końca rozszyfrowano sposób „kodowania” informacji. Z pewnością można spotkać dwa takie same modelowo zegarki noszące tę samą referencję, różniące się np. kolorem tarczy.

       

          Enicar na deklu zegarka podawał numery referencyjne danego modelu, którego składnie były następujące uwzględniając pierwsze najstarsze modele, przy czym zaznaczyć należy, że spotyka się również inny format oznaczenia referencji. Pierwotnie Enicar stosował zapis referencji, który sugeruje, że zegarek jest wyprodukowany w wersji limitowanej. Wielu niedoświadczonych kolekcjonerów, którzy zaczynają swoją przygodę z zegarkami, wskazywało, że nabyli zegarek z wersji limitowanej. Niejednokrotnie opisy takie można znaleźć na portalach sprzedażowych. Niestety Enicar tworzył krótkie serie zegarków, nawet w zaledwie kilku egzemplarzach, jednak nigdy ich nie numerował.

       

      Oto przykłady z podziałem na dwie najczęściej występujące grupy, przy czym jedna z nich różniła się wyłącznie dodaniem cyfry „2” do wcześniejszego modelu oznaczeń:


          1) XXX/XXX w sąsiedztwie dodatkowych liter i cyfr,

          Przykłady:
          100/61 aSN
          100/18 MB
          100/172 aCS
          100-45 As

       

          Z materiałów reklamowych możemy bezsprzecznie wskazać co oznaczają poszczególne litery.

          A – w zegarku użyto mechanizmu z naciągiem automatycznym,
          a – koperta wykonana w całości ze stali,
          B – koperta typu „Seapearl”, typu BAYONET, wodoodporność 5 ATM,
          C – mechanizm z komplikacją kalendarza,
          CH – mechanizm z komplikacją chronografu,
          E – mechanizm elektro-mechaniczny zazwyczaj Landeron 4750,
          M – koperta mosiądz, chrom, platerowana złotem 20 mikronów,
          G – koperta z litego złota, zazwyczaj próby 750, 18-karatów,
          S – mechanizm z centralną sekundą,
          T – obrotowy bezel,
          100 – zazwyczaj określa mechanizm AR1010 i automatyczny AR1034 lub AR1035,
          76 – nr referencyjny koperty typu „żółw” (ang. turtle lug),
          71 – nr referencyjny koperty wykonanej z duraluminium.


          2) XXX–XX-XX – pierwszy człon oznaczał użyty mechanizm, następne prawdopodobnie oznaczały rodzaj koperty.

          Przykłady:
          167-25-01        zegarek z mechanizmem AR167
          692/07/01        zegarek z mechanizmem AR692
          800-08-01        zegarek z mechanizmem AR801
          800.0008.001    zegarek z mechanizmem AR801
          320-01-01        zegarek z mechanizmem AR320
          300-01-01        zegarek z mechanizmem AR350
          144-49-02        zegarek z mechanizmem AR1145

       

      20904951_1981824735380536_7653222819110584320_n.thumb.jpg.dfb4b0a6e4a1e76e77d9a4ee9e0b8fc8.jpg

      160-54-02

       Przykład oznaczenia takiej samej referencji przy zegarkach różniących się detalami.

       

       

         W powyższych przypadkach pierwszy człon (trzy pierwsze cyfry) oznaczały użyty mechanizm w zegarku. Jednak w kolekcji posiadam egzemplarze, które pokazują również inne przypadki:

       

         Przykłady:
          147-03-02        zegarek z mechanizmem AR167
          173-01-01        zegarek z mechanizmem AS2073
          119-01-02        zegarek z mechanizmem AS2072
          134.01.01        zegarek z mechanizmem Lemania 1340

       

      Czy są to wyjątki potwierdzające regułę, niestety nie wiadomo.

          
          3) 2XXX–XX–XX – trzeci sposób oznaczania referencji z cyfrą 2 na początku. Bardzo podobna do drugiej, będąca najprawdopodobniej rozwinięciem.

          Przykład:
          2167-51-29        zegarek z mechanizmem ETA2789-1

       

          Oznaczenie stosowano w ostatnich latach produkcji, kiedy to w celu optymalizacji kosztów produkcji, w latach wielkiego kryzysu kwarcowego, wykorzystywano mechanizmy firmy ETA SA Manufacture Horlogère Suisse (ETA SA Swiss Watch Manufacturer) zamiast mechanizmów z własnej produkcji. Do numeru referencji z przodu wkrada się cyfra „2”. Oznaczało to, że w środku wykorzystano mechanizm wyprodukowany przez ETA czyli z ostatniego okresu produkcji przed bankructwem firmy.
          Enicar chociaż produkował własne mechanizmy, redukując koszty produkcji do najniższego poziomu, w latach 70 i 80-tych, gdy tzw. „kryzys kwarcowy” powodował upadłość wielu producentów zegarków, postanowił dokonywać zakupów mechanizmów innych marek zwłaszcza FHF, ETA czy AS. Zegarki zaczynające się nr referencyjnym od „2” nie posiadały napisu „STAR JEWELS” na tarczy zegarka. W zasadzie "Star Jewels" zaakcentowano na tarczy zegarków, aby pokazać pewny przełomem technicznym, aby lepiej zareklamować produkt. Ponadto nazwę towarową powiązano z udziałem sportowców w Igrzyskach Olimpijskich, których firma Enicar sponsorowała.

       

      30809913gx.jpg.4576e6e75da2b08c253501d28ba1df50.jpg


          Patrząc już na nr referencyjny można było pobieżnie zidentyfikować użyty model mechanizmu. Inną drogą do identyfikacji mechanizmu, już znacznie pewniejszą to otworzenie koperty zegarka i sprawdzenie oznaczenia na płycie mechanizmu pod kołem balansu. Otworzenie wielu modeli zegarków Enicar wymaga posiadania specjalnych kluczy. Znacznie rzadziej, zwłaszcza w zegarkach z pierwszych lat produkcji oznaczenie mechanizmu znaleźć można pod tarczą.


      Dodatkowe oznaczenia.

       

          Na deklach zegarków szwajcarskich znaleźć możemy oznaczenie w postaci „krzyża szwajcarskiego” z opisem BREVET12 i numerem, który wskazuje na wykorzystany patent.

       

          Przykłady:
          1) Brevet + 314962 => EPSA Super Compressor Case wykorzystywany przez firmę Enicar od grudnia 1957r.,
          2) Brevet + 313813 => EPSA Compressor Case,
          3) Brevet + 98243 => EPSA Stop Case wykorzystywany do marca 1956r.

       

      1954_09.15-153213-EPSA-STOP.thumb.png.34b67f503f7b202dca194c7da4c25985.png

      Informacja zgłoszenia patentu w Szwajcarskim Urzędzie Patentowym

       

          EPSA – to wersja koperty wodoodpornej opatentowana przez firmę Ervin Piquerez SA (w skrócie: EPSA) z siedzibą w Bassecourt, Szwajcaria. E. Piquerez posiadał około 200 patentów, które zgłosił między 1939 a 1979 rokiem. Jedne z najbardziej znanych to:
          1) koronka MONOFLEX,
          2) COMPRESSOR,
          3) SUPER COMPRESSOR.


          Fabryka EPSA u szczytu swojej produkcji wykonywała 10.000 kopert dziennie. 80 procent produkcji stanowiły koperty wodoodporne, w roku 1970 firma EPSA wyprodukowała ich 1.350.000 sztuk. Największym klientem była właśnie marka ENICAR, choć klientami były również OMEGA, HEUER, BAUME & MERCIER, BULOVA, IWC i LONGINES.
          Istotą tych kopert było dociskanie dekla i uszczelki pod wpływem zewnętrznego ciśnienia. Im bardziej zanurzamy się (nurkujemy) tym większe jest ciśnienie wywierane na przedmioty. Charakterystycznym elementem  koperty Super Compressor były zazwyczaj dwie koronki na godzinie 2 i 4, jedna do nakręcania i ustawiania zegarka (na godzinie 4), druga do sterowania wewnętrznym bezelem (na godzinie 2). Obie koronki poza logo firmy nosiły czasami oznaczenia w postaci kratki. Dodatkowo dekiel na wewnętrznej stronie nabite miał logo w postaci hełmu nurkowego z napisem EPSA.

       

      EPSA.png.3474215218b9e055b77af575faa569e6.png

       

      Dodatkowym oznaczeniem określającym klasę wodoodporności zegarka, niekoniecznie z kopertami typu EPSA jest grafika umieszczona na deklach. Znak Saturna wraz z rekinem oznaczało klasę wodoszczelności zegarka do codziennego używania. Znak ostrygi umieszczonej na spodniej części zegarka oznaczał zegarek do zastosowań profesjonalnych i możliwość schodzenia z zegarkiem pod wodę na znaczną głębokość. Zegarek z samym elementem Saturna oznaczał zegarek nieodporny na kontakt z wodą.

       

      SKMBT_C35317010416070.thumb.jpg.962c8a03dc5cb1db868a7a58be1cf05b.jpg

       

          Radioaktywność w zegarkach – niemożliwe a jednak.

       

          Zegarki nie tylko te wyprodukowane przez firmę Enicar w momencie „uzyskania” wodoodporności, zaczęły służyć zwłaszcza nurkom głębinowym jako ważny element ich wyposażenia. Niejednokrotnie ratując ich życie. W celu lepszej czytelności w trudnych warunkach oświetleniowych w zegarkach zaczęto wykorzystywać tzw. zjawisko radioluminescencji, czyli świecenie substancji pod wpływem promieniowania jądrowego, np. cząstek α, β, promieni γ czy protonów. Jest to jeden z rodzajów luminescencji.
          Po bardzo szkodliwym i niebezpiecznym radzie, w zegarkach od lat 60-tych zaczęto używać równie promieniotwórczego, co bardziej bezpiecznego dla zdrowia ludzkiego trytu. Radiowodoru – nietrwałego izotopu wodoru, którego jądro (tryton) składa się z jednego protonu i dwóch neutronów. Oznaczany jest symbolem 3H lub T. Bardzo często na tarczy zegarka, który zawiera tryt, można znaleźć oznaczenie w postaci litery T.
          „T” oznacza, że Tryt został użyty jako element luminescencji. Na niektórych modelach firmy Enicar można znaleźć dodatkowe oznaczenia w postaci napisów „T < 25 mc” lub „SWISS T < 25” oznacza, że emitowania radioaktywność jest na poziomie niższym niż 25 mCi (mili Kiury). Gdy oznaczenie jest w postaci „T SWISS T” oznacza to, że emitowana radioaktywność jest mniejsza niż 7,5 mCi.

       

      2.jpg.0752b595a2f34ce775dfb684208c9578.jpg

      Zdjęcie z internetu

       

          Oglądając zegarek Enicar i posiadając wiedzę umieszczoną powyżej można już wysnuć pewne informacje o samym zegarku. Jaki posiada mechanizm, dodatkowe komplikacje mechanizmu, typ czy jego przeznaczenie, dlatego jakże ważnym elementem naszego hobby jest wiedza jaką niosą dodatkowe oznaczenia i możliwość ich prawidłowego odczytania. Wszystkie powyższe informacje pomogą również w określeniu czy zegarek jest oryginalny.

    2. dawpi's blog

      • 0
        entries
      • 0
        comments
      • 162
        views

      No blog entries yet

    3. Zielonkiewicz
      Latest Entry

       

      (Dalszy ciąg efektów poszukiwań moich i Michała Gudalewicza)

       

       

      Waldemar Nerka

       

      Na chwilę obecną jest to ostatni przegląd rocznikowy pod kątem ciekawych zdarzeń związanych z produkcją zegarka naręcznego w ZMP BŁONIE. Mamy nadzieję, że w przyszłości uda się odnaleźć dokumentację z pozostałych lat.

       

       

      Rok 1965

       

      1. Od czasu decyzji z 1962 roku ZMP BŁONIE czyniły wiele zabiegów o skonkretyzowanie ostatecznego profilu produkcyjnego zakładu i podjęcie decyzji dotyczących dalszej produkcji zegarka naręcznego.

      2. W tym okresie zakład był zmuszony cały wysiłek skierować na uruchomienie produkcji nowych wyrobów (automatyka), żeby maksymalnie wykorzystać moce produkcyjne, w szczególności całość parku

      maszynowego po zaniechanej produkcji zegarka.

      3. Z tego też powodu zakład podejmował zbyt mało decyzji w zakresie modernizacji, rozwiązań technicznych i atrakcyjności wyglądu zewnętrznego zegarka. W tym czasie 47% wartości produkcji ZMP BŁONIE stanowił zegarek naręczny.

      4. Planowane uruchomienie produkcji 14-tu części mechanizmu antywstrząsowego przeniesiono na rok następny.

      5. Zgodnie z planem wykonano partię 1000 szt. koperty do zegarka typu młodzieżowego.

      6. Prowadzono prace badawcze nad masami świecącymi w wypraskach z tworzyw sztucznych na tarczy zegarkowej.

       

      20211203_125306.thumb.jpg.85e7e7ba242df6ab7c1c47835ab45300.jpg20211203_125351.thumb.jpg.7d4a34a2ec9abbc7b607f57eba1ebf96.jpg 

       

       20211203_125145.thumb.jpg.1656ae6629dc3f2ea02fad61f912853a.jpg20211203_125217.thumb.jpg.7723c1a660dcf09edc106064c755423a.jpg 

       

       

       Rok 1966

       

      1. Z przyczyn niezależnych od zakładu w tym roku nie udało się uruchomić produkcji tarcz zegarkowych z cyframi wypukłymi.

      Odpowiednia prasa została dostarczona z ZSRR dopiero w lll kwartale.

      2. W omawianym okresie zgłoszono ogółem 101 projektów racjonalizatorskich.

      3. Komisja Wynalazczości rozpatrzyła łącznie 133 projekty, z czego przyjęto do zastosowania 85. Przyniosły one wymierne korzyści ekonomiczne, co pokazuje tabela.

       20220206_124313.thumb.jpg.972e6188100c949643788b14cb281080.jpg 

       

      20220206_124427.jpg20220206_124523.thumb.jpg.5f96795751c222a6f6385b6fa93af1ce.jpg

       

      20220206_124611.thumb.jpg.c07ff72baf43282c3abe9a7c1720fceb.jpg

       

      Z odnalezionych dokumentów (Analiz Rocznych Działalności) jasno wynika, że w ZMP BŁONIE główną gałęzią produkcji były zegarki naręczne (mimo epizodu montażu zegarków Poljot).

      Podchodzono do tego rozwojowo. Robiono to na tyle dobrze, na ile pozwalały ówczesne warunki polityczno-ekonomiczne.

      Z naciskiem na POLITYCZNE.

  • Blog Comments


    • Zegarki z mechanizmami własnej produkcji ZMP BŁONIE były produkowane w  latach 61 - 62.

      Na dzień dzisiejszy nie znaleźliśmy takiej dokumentacji. Biorąc pod uwagę dostępne dokumenty, informacje z dużym prawdopodobieństwem można przyjąć że produkcja roku 1961 zawiera się między numerami 0000001 - 0002000 (do wykonania pierwszej partii przygotowano 2 tyś. kompletów części). W 1962 między 0002001 - 0030000 (ZPP na ten rok ustaliło plan wykonania 30 tyś. zegarków z części własnych, później skorygowany, zmniejszony).


    • Bardzo ciekawe i cenne informacje. Czy istnieje informacja jakie numery seryjne były bite w latach 61-62-63?


    • W 1965 roku byłem nastolatkiem.

      Co do istoty: naówczas wybór zegarków był bardzo skromny, właściwie raczej tylko Błonie (nie Blonex) i Wostok za 600 - 650 zł. Ruhla za 250 zł była raczej spod lady i chyba zasłużenie miała opinię zegarka nietrwałego. Może był i Atlanic, ale ze względu na cenę raczej w ogóle nie patrzyło się na niego: byłby to masochizm.

      Zegarek Błonie miał fabrycznie zadawalającą dokładność, ale jego piętą achillesową było szkiełko pleksiglasowe (tak się wtedy mówiło na szkło akrylowe): pęknięte szkiełko - o co było nietrudno przy pracy fizycznej, jaka była naówczas powszechnością - praktycznie nie dawało się wymienić, ze względu na brak części zamiennych. I Błonie i zegarki radzieckie miały opinię nieszczelnych, i chyba zasadnie. Także serwis - regularna konserwacja zegarka - był praktycznie niedostępny, gdyż ani nie było takiej praktyki, ani nie było dostatecznej liczby wykwalifikowanych zegarmistrzów.

      W takich warunkach, po kilku latach eksploatacji, zegarek Błonie raczej był wyrzucany do śmieci, niż oddawany na części zamienne. 


    • nowa pozycja w kolekcji:

      Błonie Syrena, w jakim nakładzie... czas pokaże,

      napis i indeksy z metalu

      czcionka znajoma, wygląda jak emblemat Syreny FSO, biorąc pod uwagę lata produkcji

      siren 2.JPG


    • kontynuując ideę patrzę widzę i wiem...

      zapraszam do oglądania

       

×
×
  • Create New...

Important Information

We have placed cookies on your device to help make this website better. You can adjust your cookie settings, otherwise we'll assume you're okay to continue.