dziadek

Pytanie Nr.4 - poprawna odpowiedź to: "Nowe pilniki używać należy do obróbki mosiądzu a póżniej stali, przez co osiąga się dłuższą ostrość w użytku." 5 -"Jak należy czyścić pilniki?"

Pytanie Nr.1 - poprawna odpowiedź to: "Należy podać rodzaj pilnika, długość i numer nacięcia." Pytanie Nr.2 - poprawna odpowiedź to: "Czworokątne, trójkątne, okrągłe, półokrągłe i specjalne." Ponieważ pisząc odpowiedź na 2 pytanie Kol. Arek odpowiedział przy okazji na 3 pytanie, więc napiszę pytanie i poprawną odpowiedź. 3 - "Jakie nacięcia są w użytku przy pilnikach do metalu?" Poprawna odpowiedź to: "Rozróżniamy grubo- i drobno-ziarniste pilniki numerowane od 1 do 8, oraz szlifowane służące do polerowania. Ilość ziaren nacięcia wynosi przy gruboziarnistych 450, zaś przy drobnoziarnistych 6500 na cm2." 4 - "Co należy przestrzegać przy używaniu nowych pilników?"

Renowację skrzynki, dorobienie korony i ptaszyska może zrobić p. Edward Poroszewski. Można go spotkać na warszawskim Kole i oddać zegar do renowacji i uzupełnienia, nie trzeba jechać do Radomska Tel. 44 628 18 03. Mechanizm możesz dać do naprawy naszemu Koledze z forum, ma bardzo dobre referencje i mieszka w Warszawie Tel. 691 045 744 p. Safinowski

Narzędzia: 1 - "Jak zamawiać należy pilniki?" 2 - "Jakie pilniki rozróżniamy w zegarmistrzostwie?"

Pytanie Nr.21, było dodatkowym pytaniem dopisanym przez poprzedniego właściciela broszury. Niestety, nie dopisał poprawnej odpowiedzi, więc napiszę to, co na ten temat napisał brat Wawrzyniec Podwapiński w II części pt. Zegarmistrzostwo, bo może nie wszyscy koledzy mają II część. "Świerk lub jodła o zwięzłych, gęstych słojach i bez sęków daje nam drewno na pręty wahadeł do Regulatorów. Te rodzaje drewna, pod wpływem temperatury, mają szczególnie wzdłuż słojów, małą rozszerzalność." "Trzmielina (Evonymus, Vulgaris, Pfaffenhutchen, Spindelbaum, Zweckholz) - drewno krzaczaste, rosnące nad brzegami wód, jest miękkie, bezsłojowe i dlatego najlepsze na czyszczaki. Ścinać należy około Nowego Roku, gdyż wtedy krzak zawiera najmniej soków dlatego wykonane z niego czyszczaki mają piękny wygląd, a co najważniejsze dają się dobrze zaostrzyć." "Korek - jest to zewnętrzna warstwa dębu korkowego. Mniejsze kawałki – bez porów, służą do czyszczenia czopów przez kilkakrotne ich wtykanie. Większe natomiast używane są do dopiłowywania na nich i szlifowania małych części metalowych." "Rdzeń bzu czarnego (miąższ), jest po wysuszeniu dobrym środkiem do czyszczenia delikatnych czopów, podobnie jak korek do grubszych. Rdzeń można przygotować sobie samemu w ten sposób, że z krzaku bzu - w jesieni lub w zimie - obcina się uschnięte pędy różnej grubości. Po dobrym wysuszeniu kawałki te rozkłuwa się i rdzeń wyłuskuje lub wypycha." "Trociny bezżywiczne (klonowe, topolowe, lipowe itd.), służą do osuszania "wykąpanych" części zegarowych i zegarkowych. Im drobniejsze i suchsze są trociny, tym lepiej wysuszają. Trociny z drzew twardych (bukowe, grabowe) należy przed użyciem ogrzać." "Grab. Zwięzłe, twarde i prawie bezsłojowe drzewo liściaste. Nadaje się na rękojeści do pilników i klocki do piłowania." "Buk jest najodpowiedniejszym materiałem na mostki do "Szwarcwaldów"." "Lipa nadaje się na podstawki do zegarków, na pilniki oraz na węgiel do polerowania"

Pytanie Nr.20 - poprawna odpowiedź to: "W szczelnie zamkniętych butelkach, w ciemnym, suchym i chłodnym miejscu." 21- Jakie rodzaje drewna używa zegarmistrz w robocie warsztatowej? PS. Jest to ostatnie pytanie z działu "Materiały", następny dział to "Narzędzia".

Pytanie Nr.19 - poprawna odpowiedź to: "Pierwotnie używano tłuszczów roślinnych, póżniej kostnych, a także rybich, wyrabiane ze szczęk delfinów, obecnie stosuje się mieszanki tłuszczów kostnych i ziemnych." Poprzedni właściciel broszury (też zegarmistrz, który zasiadał w komisji egzaminacyjnej), z której cytuję pytania i poprawne odpowiedzi, dołączył do kilku pytań odpowiedzi bardziej szczegółowe. Oto bardziej rozwinięta i szczegółowa odpowiedź do pytania Nr.19. Rozróżniamy oliwy organiczne pochodzenia roślinnego ( z pestek oliwek, siemienia itp.) i zwierzęcego (kostne), są to tzw. oliwy tłuste. Następną grupę stanowią oliwy nieorganiczne naturalne (mineralne wydobyte z ziemi). Trzecią grupę stanowią sztucznie wytwarzane oliwy syntetyczne. Wszystkie te oliwy mają zupełnie odmienne właściwości smarowania. Dobra oliwa zegarmistrzowska nie powinna gęstnieć przy niższej temperaturze, jak również przy wyższej ciepłocie nie powinna się utleniać i wysychać. Nie powinna rozlewać się, lecz zawsze pozostawać w skupieniu kroplowym i powinna posiadać dostateczną siłę smarną dla danego łożyska. Oprócz tego oliwa powinna być wolna od kwasów, by łożyska i czopy nie były chemicznie atakowane i nie oksydowały. Najważniejszą dla zegarmistrzów jest oliwa kostna, która wytwarzana jest z kości i racic świeżo zabitego bydła rogatego i baranów. Oliwa ta odznacza się dużą tłustością i przylepnością, utrzymując się w zwięzłych kroplach na przedmiocie. Ma jednak wady, łatwo łączy się z tlenem, rozkłada się pod wpływem niektórych metali zawierających siarkę lub fosfor i wysycha. Oleje mineralne otrzymywane drogą destylacji ropy naftowej lub z produktów węgla kamiennego, są w przeciwieństwie do oliw organicznych nadzwyczaj odporne na rozkładające je wpływy. Posiadają jednak tę stronę ujemną, że łatwo rozpływają się, przyczyną jest to, że oleje mineralne posiadają znaczniejszą włoskowatość (kapilarność). Przez połączenie oliwy kostnej z mineralną, wady obydwu oliw prawie znikają i dopiero wówczas dają pełnowartościowe smary do zegarków, tym więcej, że i odpowiednią płynność oliwy można wtedy łatwiej zachować. Dlatego większość oliw zegarmistrzowskich to mieszaniny olejów organicznych i mineralnych. Czystej oliwy kostnej używa się obecnie tylko do lekkiego i delikatnego smarowania palet w zegarkach kieszonkowych i naręcznych. Do mniej obciążonych łożysk, z szybciej obracającymi się czopami np. kółka pośredniego, sekundowego i wychwytowego musi być użyta oliwa rzadsza. Do łożysk wałka sprężynowego powinna być użyta oliwa gęstsza, a do mechanizmu naciągowego nawet wazelina (oliwa z łojem baranim). Do sprężyn napędowych zalecany jest smar z dodatkiem czystego grafitu. Oliwa syntetyczna jest smarem sztucznie wytwarzanym z mniejszą zdolnością smarowania i mniejszą przylepnością. Uzyskiwana jest na drodze chemicznej, gdyż w tej formie nie spotyka się jej w przyrodzie. Jednak oliwa syntetyczna wykazuje i dodatnie cechy, jak; skupianie się w krople, nie rozlewa się szeroko, i jest nieczuła na szkodliwe wpływy powietrza i metali, nie wysycha przez dłuższy czas. Cechy dodatnie przeważają nad ujemnymi, tym więcej, gdy do oliwy syntetycznej dodamy około 10% oliwy naturalnej. Dodam może tylko, że powyższy opis oliwy syntetycznej był pisany prawdopodobnie w latach pomiędzy rokiem 1950 a rokiem 1970. Obecnie oliwa syntetyczna sama w sobie, ma dużo lepsze właściwości. 20 - "Jak należy przechowywać oliwy zegarowe?"

Pytanie Nr.18 - poprawna odpowiedź to: "a - Szmergiel - jest to glonka spokrewniona z korundem (szafir, rubin). Znajduje się w większych ilościach i najlepszej jakości na wyspie Naksos; b - Tripel (pochodzi od miasta Tripols) do szlifowania mosiądzu i metali szlachetnych. Składa się przeważnie z ziemi okrzemkowej; d - Czerwień (róż paryki) najwięcej używany środek do polerowania stali, a również i miękkich metali, zawdzięcza swą barwę zawartości żelaza. Wytwarza się przez żarzenie i sproszkowanie zasadowego siarczanu żelaza. Czym większy zastosowany został stopień żarzenia, tym ciemniejsza staje się barwa czerwieni a surowiec twardszy; e - Djamentyna do szlifowania (nr.1) i polerowania (nr.2) stali jest wyżarzoną glinką. Prócz tego używa się pumeks, piaskowiec, łupek, Arkansas, Washite (Missisipi), India (sztuczny kamień), Karborund." 19 - "Jakie tłuszcze stosuje się w zegarmistrzostwie? "

Pytanie Nr.17 - poprawna odpowiedź to: "Mechanizmy zegarowe czyści się przez wyługowanie ich w kąpieli, składającej się z 1 litra wody, 100g szarego mydła i 1 litra salmiaku. Mechanizmy zegarkowe czyście się zwykle w benzynie wzgl. eterze. Do wyczyszczenia bardzo małych mechanizmów zaleca się także mycie w mydlinach, opłukanie w alkoholu i osuszenie w trocinach bezżywicowych. Łożyska oczyszcza się zaostrzonym czyszczakiem, koperty zaś salmiakiem i kredą przy pomocy szczotki." 18 - "Jakie materiały używa się do szlifowania i polerowania?" PS. Mam kolegę który kolekcjonuje i naprawia zegarki kieszonkowe z dużą ilością komplikacji i ma bardzo maleńki palnik jubilerski starej polskiej produkcji, na gaz i sprężone powietrze. Ma również bardzo ciekawy palnik amerykańskiej produkcji, który jest tak skonstruowany, że sam siebie nie nagrzewa w czasie pracy. Jak będę do niego jechał w najbliższym czasie, to wezmę aparat i zrobię kilka zdjęć i dołączę do tego posta

Pytanie Nr.16 - poprawna odpowiedź to: "1- Lut miękki, składający się z cyny i ołowiu; 2- Lut mosiężny, składający się z mosiądzu z większą zawartością cynku; 3- Lut srebrny, składający się ze srebra, miedzi i cynku; 4- Lut złoty, składający się ze złota, srebra i mosiądzu. Metali szlachetnych nie należy nigdy lutować cyną." 17 - "Jakich materiałów używa się do czyszczenia?"

Pytanie Nr.15 - poprawna odpowiedź to: "Rubiny, szafiry, granaty a także małowartościowe naśladownictwo szklane. Zamiast kamieni naturalnych używa się również syntetycznych t.j. sztucznie stapianych z tych samych składników, co kamienie naturalne. Syntetycznych granatów nie używa się jednak ze względu na taniość naturalnych." 16 - "Jakie luty używa się w zegarmistrzostwie?"

No dobrze, spróbuję to wytłumaczyć jak dziecku lub kobiecie (czytaj blondynce). Kol. Dascola, zegary to zabawki dla dużych mężczyzn, niestety obsługa i naprawa tych urządzeń u zdecydowanej większości kobiet przerasta ich wyobraźnię. A jeżeli chodzi o naprawę i regulację zegarów rocznych z wahadłem torsyjnym, to w ogóle się do tego nie nadajecie. Żeby te zegary naprawiać i regulować to trzeba mieć niezwykłą wrażliwość, delikatność, cierpliwość, wyobraźnię, czyste ręce, (nienasączone kremami różnej maści) obcięte paznokcie, właściwy biorytm który się szybko dostosowuje do pracy wahadła i parę jeszcze innych dobrych cech charakteru. Niestety, wszystkie te wspaniałe cechy które wymieniłem posiadają tylko mężczyźni. To tak jak z przyrządzeniem wykwintnego i dobrze przyprawionego jedzenia, w dobrych restauracjach kucharzami są tylko mężczyźni, a kobiety stoją przy zmywaku, no ewentualnie czasem podają do stołu. Pisząc powyższy tekst odniosłem się do tematu w sposób bardziej ogólny i mam nadzieję że nie poczujesz się w żaden sposób urażona. Ale może Ty jesteś wyjątkiem wśród kobiet i regulacja roczniaka to dla Ciebie "mały pikuś", więc na wszelki wypadek dołączam zdjęcie na którym widać właściwe ustawienie widełek w stosunku do całej długości włosa. Bo coś mi się wydaje, że montując nowe włosy za daleko odsunęłaś widełki od górnej zawieszki. Włosy montowane do tych roczniaków powinny mieć grubość 0,003"( 0,076mm).

Pytanie Nr.14 - poprawna odpowiedź to: "Na skutek wielu doświadczeń stwierdzono, że stal na mosiądzu powoduje najmniejsze tarcie. Przy zastosowaniu kamieni szlachetnych, dzięki ich twardości i możliwości doskonałego ich wypolerowania, zmniejszono tarcie jeszcze więcej, a temsamem zmniejszono zużywanie czopów i osiągnięto lepszą konserwacją oliwy." 15 - "Które kamienie są najwięcej używane?"

Żeby chodziły długo, to trzeba takie zegary nakręcić prawie maksymalnie z wyczuciem i nie do oporu. A dobry i punktualny chód można ustawić na wahadle, pokręcając tym mosiężnym kółeczkiem pod zawieszką włosa. Pokręcając tym kółeczkiem trzeba przytrzymać drugą ręką kule. W środku kuli są dwa ruchome obciążniki, przesuwane przy pomocy okrągłej tarczki z ekscentrycznymi nacięciami. Jeżeli od nowości nie były smarowane, to mogą stawiać niewielki opór. Księżyc na górze ustawiasz na oko, to znaczy, patrzysz w kalendarz albo wieczorem wyglądasz przez okno. W tych zegarach były montowane trzy rodzaje mechanizmów. Jakie mechanizmy w Twoich zegarach są zamontowane nie wiem, bo zdjęcia tak zrobiłaś że nie widać. Ale tak czy owak, wszystkie ustawienia w mechanizmie mają sprzęgła.

Pytanie Nr.12 - poprawna odpowiedź to: "Mosiądz jest twardszy niż miedź, jest ciągliwy także w zimnym stanie, pozwala się dobrze polerować." 13 - "Jak należy szlifować i polerować mosiądz?" Edit. Pytanie Nr.13 - poprawna odpowiedź to: "Po opiłowaniu szlifuje się przedmiot łupkiem z wodą a poleruje nasamprzód triplem z oliwą przy pomocy pilśniowego pilnika, w końcu czerwienią (różem) z oliwą przy pomocy skórkowego pilnika." 14 - "Jaki cel mają kamienie łożyskowe?"

Pytanie Nr.11 - poprawna odpowiedź to: "Z 2/3 miedzi i 1/3 cynku; do aliażu tego należy używać jedynie czyste metale." 12 - "Jakie właściwości posiada mosiądz?" PS. Znacznie ciekawiej będzie jak dojdziemy do działu o mechanizmach, ale wcześniej będą jeszcze narzędzia. Jak będziecie chcieli, to elektroniczne zegarki możemy ''zrobić'' dodatkowo na końcu pytań czeladniczych.

Pytanie Nr. 9 - poprawna odpowiedź to: "Przez opalanie: oliwa słabo się dymiąca prowadzi do napuszczania blado-żółtego, silnie się dymiąca do ciemno-żółtego, zaś jej zapalenie się do ciemno-błękitnego napuszczania." Pytanie Nr. 10 - poprawna odpowiedź to: "Płasko opiłowaną część stalową należy wyszlifować po zahartowaniu i napuszczeniu drobno sproszkowanym kamieniem olejnym z oliwą na płycie szklanej, aby usunąć wszystkie zadraśnięcia na metalu. Po starannym oczyszczeniu przedmiotu i płyty szklanej, nakłada się na nią małą ilość djamentyny z oliwą i wyciera się na mieszaninie tej przedmiot, aż djamentyna nie zczernieje a na przedmiocie nie wystąpi ciemna politura. Przedmioty, które nie potrzebują być absolutnie płaskie, lub przedmioty okrągłe oszlifować można żelaznym pilnikiem i sproszkowanym kamieniem olejnym z oliwą oraz wypolerować djamentyną z oliwą pilnikiem cynkowym lub kompozycyjnym." 11 - "Z czego wytwarza się mosiądz dla potrzeb zegarmistrzowskich?"

Kolego Markopolo, bardzo proszę nie ściągaj!!! Idea poszukiwania poprawnej odpowiedzi jest znacznie lepsza, ponieważ poszerza i pogłębia wiedzę. Pytanie Nr.7 - poprawna odpowiedź to: "Przez napuszczanie, które przeprowadzamy na rozgrzanej blaszce posypanej opiłkami mosiężnymi lub piaskiem." Pytanie Nr.8 - Poprawna odpowiedż to: "Jasno-żółte, ciemno-żółte, brunatne, czerwone, fioletowe, ciemno-błękitne, blado-błękitne, szare. Stal zahartowana na błękitno służy do wyrobu sprężyn, zębników, śrub." 9 - "Jak można zastąpić hartowanie stali na błękitno w oliwie?" 10 - "Jak należy szlifować i polerować stal?" PS. Poprawne odpowiedzi napiszę dopiero w poniedziałek wieczorem, ponieważ jadę na spotkanie do Wlenia. Arek, do Wlenia masz bardzo blisko. Zapraszamy!!.

Pytanie Nr. 5 - poprawna odpowiedź to: "Dla sprężyn pociągowych, zatrzaskowych, kopertowych i włosów." Pytanie Nr. 6 - poprawna odpowiedź to: "Rozgrzewa się ją do czerwoności i ostudza w wodzie lub oliwie." 7 - "Jak osiągamy potrzebną twardość stali?" 8 - "W jakiej kolejności następuje zabarwienie napuszczania i do czego służy stal zahartowana na błękitno?" PS. Jak do tej pory, to największe szanse na zegarmistrza ma Kol. Arek!! Reszta Kol. jak nie zacznie się uczyć, to będzie myć podłogi u zegarmistrza dożywotnie.

Pytanie Nr. 4 - poprawna odpowiedź to: ''Elastyczność i możliwość hartowania.'' 5 - "Dla których części jest elastyczność konieczna?" 6 - "Jakim sposobem hartuje się stal?"

Pytanie Nr.3 - poprawna odpowiedź to: "Żelazo posiada barwę czarno-szarą, stal zaś błękitnawą, ostre brzegi, złom drobnoziarnisty i można ją hartować. Strukturę płaszczyzny złomu można wyrażnie uwidocznić przez napiłowanie takowej i pokrycie jej rozcieńczonym kwasem solnym lub siarczanem, kropla kwasu azotowego pozostawia na opiłowanej płaszczyźnie żelaznej biało-szarą, na płaszczyźnie stalowej zaś brunatno-czarną plamę. Różny stopień zabarwienia metalów powoduje różna zawartość węgla w nich." 4 - "Jakie właściwości stali są dla zegarmistrzostwa szczególnie ważne?".

Roczniak jak roczniak. Te modele roczniaków mają jedną zaletę, po właściwym ustawieniu widełek i przy sprawnym mechanizmie chodzą prawie w każdych warunkach. Są mało wrażliwe na wstrząsy i drgania i mają możliwość bardzo precyzyjnego ustawienia chodu na wahadle. Jak zegarmistrz dobrze go wyreguluje to będzie Ci chodził bez problemów. Ma jeszcze jedną dużą zaletę, nakręcasz go tylko raz na rok.

Pytanie Nr.2 - poprawna odpowiedź to: "Przez dodanie względnie odjęcie żelazu zawartości 1,6 do 0,6% węgla." 3 - "Jak można zewnętrznie odróżnić stal od żelaza?". PS. Dodam tylko, że z tego poradnika zawierającego pytania i odpowiedzi które tu prezentuję, korzystały prawie wszystkie komisje egzaminacyjne kwalifikujące przyszłych zegarmistrzów w Polsce, od roku około 1930 do roku około 1976. Od roku 1976 zaczął obowiązywać nowy poradnik dla komisji egzaminacyjnych. Mam go w swoich zbiorach i pytania w nim zawarte zamierzam równiez zaprezentować na naszym Forum.

Pytanie Nr. 1 - poprawna odpowiedź to: "Stal i mosiądz." 2 - "Jakimi sposobami wytwarza się stal?"

Temat ma tytuł "Jak zostać zegarmistrzem" Szanowni Koledzy, jako że jestem już dość stary i dość dobrze pamiętam czasy, w których chcąc być dobrym rzemieślnikiem trzeba było przejść minimum trzyletni okres nauki by otrzymać tytuł czeladnika, nie mistrza, tylko czeladnika w zawodzie. Czyli był to pierwszy stopień praktycznej i teoretycznej nauki zawodu, zakończony oczywiście egzaminem praktycznym i teoretycznym. Dla egzaminu czeladniczego w zawodzie zegarmistrzowskim została opracowana i wydana w roku 1930 przez (nazwisko autora i nazwę wydawnictwa wpiszę póżniej) seria pytań, na które kandydat do egzaminu na czeladnika musiał poprawnie odpowiedzieć. Chciałbym Kolegom przedstawić wszystkie te pytania egzaminacyjne w następującej formie, a mianowicie: Codziennie wieczorem będę zadawał jedno pytanie z egzaminu na czeladnika zegarmistrzowskiego i będę czekał dobę na Państwa odpowiedzi. Następnego dnia podam prawidłową odpowiedź i zadam następne pytanie. Itd. Mam nadzieję, że odpowiedzi na te pytania nie będą sprawiały Państwu problemów. Bo z tego co się orientuję, to duża część Kolegów tu piszących legitymuje się dyplomem wyższej uczelni, a średnią szkołę to skończył chyba każdy tu piszący. Kol. Piotra Ratyńskiego i innych Kol. z tytułem MISTRZA w tym zawodzie proszę o niepodpowiadanie. Pytania z egzaminu mistrzowskiego będą w następnej kolejności. Proszę o krótkie i zwięzłe odpowiedzi, bez zbędnych komentarzy. EGZAMIN USTNY. Materiały. 1- "Które są najważniejsze materiały w zegarmistrzostwie?"