Klub HERITAGE

[Dirty Harry 1742]

Ten zegarek co prawda nie jest reedycją jakiegoś konkretnego starego, nieprodukowanego już Laco, ale zarówno producent zegarka, jak i typ tarczy mają swoją historię - zresztą już nie takie rzeczy przechodziły w naszym Klubie Heritage

 

Pierwszego listopada 2017 roku firma Laco zaanonsowała króciutką serię limitowaną przedziwnego modelu. Króciutką, bo składającą się zaledwie z 25 egzemplarzy. Przedziwnego modelu, bo zegarek Laco ref. 862091 oprawiony był w 42-milimetrową kopertę Fliegeruhr Original Erbstück, ale miał tarczę z mieszanymi indeksami, zwaną powszechnie "California"! Chyba wszyscy się zgodzą, że to coś dziwnego: połączenie obudowy, która w sposób absolutnie doskonały naśladuje kształt kopert drugowojennych Beobachtungsuhrów Laco z tarczą stworzoną przez Rolexa w latach 40. ubiegłego wieku, która nigdy nie była przeznaczona do zegarków lotniczych. Pomysł ten był efektem współpracy Laco z niemieckim wydawnictwem Ebner Media Group GmbH & Co. KG, publikującym m.in. czasopisma "Uhren Magazin" czy "Chronos". Zegarek nie był dostępny w firmie Laco czy u jej dystrybutorów, lecz można go było kupić tylko i wyłącznie we wspomnianym wydawnictwie, płacąc 1990 EUR.

 

Na postarzonej fabrycznie kopercie umieszczono oznaczenie specyfikacji "FL 23883", co oczywiście w przypadku tego dziwacznego modelu jest zdecydowanym nadużyciem. Na deklu umieszczono B-Uhrową tabelkę, znaną wszystkim miłośnikom tematu. Koronka była oczywiście lotnicza, wypukłe szkło było szafirowe, klasa wodoszczelności WR50, a wskazówki jak w B-Uhrach Baumuster A, czyli "lance". W środku Laco ref. 862091 cykała pozbawiona datownika ETA 2824-2, wykonana i wyregulowana w standardzie dokładności Elaboré. Wspomniana tarcza "California" miała świecące w ciemności indeksy godzinowe i niepodświetlone minutowe. Oczywiście takich tarcz w żadnych historycznych pilotach Laco nigdy nie było.

 

Dwa pierwsze z poniższych zdjęć to fotki firmowe, pozostałe - przedstawiające egzemplarz nr 14/25 - wzięte ze strony everywatch.com

 

Edytowane Środa o 17:03 przez Dirty Harry

[Dirty Harry 1742]

Przepraszam, że piszę dwa posty pod sobą, ale chciałbym nawiązać do przedstawionego wyżej nietypowego pilota Laco ref. 862091: na naszym Forum chyba nie opisano jeszcze porządnie historii tarczy "California". Pomyślałem, że to może być temat w sam raz do Klubu Heritage  

 

Istotę projektu tarczy, zwanej powszechnie "California", wszyscy znamy: połowę indeksów zapisano cyframi rzymskimi, a drugą połowę arabskimi. Tzn. takimi, które my nazywany "arabskimi", bo z prawdziwymi cyframi arabskimi to one nie mają nic a nic wspólnego. Zazwyczaj na górnej połowie tarczy są cyfry rzymskie, a na dolnej cyfry arabskie. Jednak to nie jest regułą i współczesne tarcze "California" w różnych zegarkach potrafią różnić się wieloma szczegółami (zdjęcie nr 1). Rzymskie są zwykle indeksy I, II X i XI, zaś arabskie 4, 5, 7 i 8. Na godzinie 12 przeważnie umieszczony jest dość wąski trójkąt równoramienny, skierowany wierzchołkiem w dół, a na godzinach 3, 6 i 9 są indeksy kreskowe, zazwyczaj ustawione poziomo, acz nie zawsze.

 

Legenda głosi, że tarcza ta powstała przez przypadek. Ponoć w odpowiedzi na zamówienie dużego dystrybutora, firma Rolex - żeby nie wysyłać dwóch próbek towaru - przygotowała i wysłała jedną tarczę z mieszanymi indeksami. I zapytała, które indeksy ten dystrybutor preferuje: te na górze, czyli rzymskie, czy też arabskie, jak na dole tarczy? Tymczasem zamawiający nie zrozumiał, że ma wybrać tylko jeden typ indeksów i odpowiedział, że tak - to jest bardzo dobre i właśnie o takie tarcze poprosi w zamówionych zegarkach. Opowieść ciekawa - choć nie wiadomo, na ile jest prawdziwa. Bo może jednak dystrybutor tę niebanalną tarczę wybrał celowo, a nie przez pomyłkę? A może takie zdarzenie nigdy nie miało miejsca?

 

 

Patent

 

Ozdobny projekt z mieszanymi indeksami nie miał i nie ma żadnej ukrytej funkcji. Pomieszane indeksy są zgodne z estetyką koncepcji kontrastów, charakterystycznej dla stylu Art déco, uważanego kiedyś za atrakcyjny. Poza tym szerokie indeksy o prostym kształcie łatwiej było pokryć masą świecącą, zawierającą silnie promieniotwórczy pierwiastek rad, bo w ten sposób uniknięto utrudniających malowanie, zaokrąglonych oznaczeń 2, 3, 6, 9, 10 i 12. Oczywiście poza 5 i 8, które pozostały jako cyfry arabskie. Tak też napisano w szwajcarskim patencie nr 221643, zgłoszonym przez firmę Rolex 30 maja 1941 roku i przyznanym 17 sierpnia 1942 roku: "Zauważmy, że taki układ zapewnia wyraźny i prosty rozkład godzin, łatwy do pokrycia materiałem luminescencyjnym, i umożliwia łatwy odczyt czasu, zwłaszcza w zegarkach naręcznych z tarczami stosunkowo małymi. Fakt, że cyfry rzymskie zajmują połowę tarczy, a cyfry arabskie drugą połowę, wyraźnie odróżnia te dwie połowy. Co więcej, wybrano te cyfry rzymskie, które są najłatwiejsze do wykonania i odczytania".

 

W pokazanym niżej patencie nr 221643 (zdjęcie nr 2) przedstawiono różne wzory tarcz, ale nie napisano ani słowa na temat ich konstrukcji, a to właśnie ona była tu kluczowa. Większość tarcz zegarków Rolex miała wówczas grubość od 0,25 mm do 0,5 mm. Nowa tarcza z mieszanymi indeksami miała tymczasem aż ponad 1 mm grubości. Nie była ona płaska, lecz w odpowiednich miejscach miała wgłębienia, położeniem i kształtem odpowiadające indeksom. Wytłoczenia indeksów miały ponad 0,5 mm głębokości i były widoczne jako wypukłości po drugiej stronie tarczy. Dzięki temu szerokie indeksy mogły być grubiej namalowane, bo wgłębienia pozwalały na nałożenie znacznie większej ilości masy luminescencyjnej, niż w przypadku tarczy płaskiej. A grubsza aplikacja masy luminescencyjnej oznaczała większą intensywność świecenia.

 

Rolex wkładał tę tarczę do różnych modeli swoich zegarków, także do kieszonkowych - ale trwało to dość krótko, bo zaledwie przez siedem czy osiem lat, jak wskazuje James Dowling, autor książek o Rolexach. Na zdjęciu nr 3 pokazano Rolexa ref. 3696 z roku 1944. Istnieją wprawdzie zegarki o mieszanych indeksach, datowane na połowę lat 30. ubiegłego wieku, ale znawcy tematu nie mają wątpliwości, że to "Frankeny", które nie opuściły fabryki w tej konfiguracji: składaki z części wprawdzie oryginalnych, ale pochodzących z różnych okresów produkcyjnych. W zegarkach tych tarcze o indeksach mieszanych - choć autentyczne - zamontowano później. Bo gdyby faktycznie tarcze te trafiały do zegarków już w roku 1934, jak gdzieniegdzie można przeczytać, to w takim razie dlaczego Rolex nie zgłosił patentu od razu, lecz czekał z tym aż siedem lat, do połowy roku 1941? Przykłady dwóch zegarków pochodzących ponoć z roku 1935 i później wyposażonych w tarcze rzymsko-arabskie, pokazano na zdjęciu nr 4.

 

Jak wspomniano, tarcza z mieszanymi indeksami świeciła mocniej od pozostałych, więc firma Rolex reklamowała ją jako error proof radium dial ("tarcza radowa odporna na błędy" - w domyśle: błędy odczytu) tudzież highly visibility dial ("tarcza wysokiej widoczności"). I dopiero w reklamach - a nie w patencie - zaczęto wspominać o zagłębieniach w tarczy, mieszczących więcej materiału luminescencyjnego, niż indeksy naniesione na tarczę płaską. Przykładowe reklamy - w kolejności: z roku 1942, 1943 i 1945 oraz z roku nieznanego - są na zdjęciach nr 5, 6, 7 i 8.

 

Wspomniana "odporność na błędy odczytu" wynikała nie z mieszanych indeksów, tylko z grubszego nałożenia substancji świecącej, a przez to intensywniejszej luminescencji. Ze złego zrozumienia nazwy error proof wywodzi się jedna z teorii o powstaniu tarczy. Mówi ona, że mieszane indeksy powstały, żeby ułatwić odczyt godziny przy gorszej widoczności - bo cyfry rzymskie wskazują górną część zegarka, więc nie pomyli się ona z dolną. Brzmi niedorzecznie: jeśli nosimy zegarek na nadgarstku (obojętnie którym), to wiadomo, że po stronie małego palca zawsze jest górna część tarczy.

 

 

Dla nurków

 

W roku 1944 tarcza z mieszanymi indeksami trafiła do wojskowych zegarków Panerai ref. 3646 w 47-milimetrowej kopercie - przeznaczonych dla włoskich nurków i dostarczanych im przez Rolexa od roku 1940. Do roku 1955 wszystkie bez wyjątku zegarki Panerai dla Regia Marina i powojennej Marina Militare zostały wyprodukowane przez firmę Rolex - nie tylko mechanizmy, lecz całe zegarki. Wcześniej firma Panerai zapewniała do nich tylko tarcze - o złożonej konstrukcji, wielowarstwowe, dziś zwane "kanapkowymi". Ale w roku 1944 Panerai, z powodu braku materiałów w okupowanych przez Niemców Włoszech, nie był już w stanie produkować skomplikowanych tarcz. Dlatego skierowane do Rolexa kolejne zamówienie na zegarki ref. 3646 - przeznaczone przede wszystkim dla nurków niemieckich, którzy od stycznia 1944 roku byli szkoleni przez Włochów - obejmowało również tarcze z luminescencyjnymi indeksami. Zamówione wówczas zegarki miały tarcze rzymsko-arabskie, wyprodukowane dla Rolexa przez genewską firmę Stern Frères, i zostały dostarczone w dwóch partiach (zdjęcie nr 9). W pierwszej były tarcze pierwotnie przeznaczone do kieszonkowych Rolexów z koronką na godzinie 12, które musiały zostać przerobione tak, by pasowały do zegarków naręcznych z koronką na godzinie trzeciej. Tarcze z drugiej dostawy były od razu przygotowane jak należy.

 

Mieszane indeksy nie sprawdziły się jednak w użyciu podwodnym, bo ich czytelność okazała się niewystarczająca. Dlatego pod koniec wojny opracowano we Włoszech nową, jednoczęściową, uproszczoną tarczę do zegarków ref. 3646 i sukcesywnie zastępowano nią tarcze szwajcarskie z rzymsko-arabskimi indeksami. Ale to już temat na inną opowieść.

 

Z nurkowaniem wiąże się kolejna nieprawdziwa teoria o historii powstania mieszanej tarczy. Teoria ta sugeruje jej militarny rodowód: górne indeksy miały być inne od dolnych, żeby wojskowy nurek, który nie ma zegarka, nie pomylił się w odczycie patrząc na zegarek kolegi, płynącego obok. Tymczasem pod wodą dwa różne zestawy indeksów raczej wprowadzają zamieszanie, niż poprawiają czytelność. Zresztą, jak wspomniano wyżej, nurkowie zrezygnowali przecież z tych tarcz na rzecz klasycznychtarcz "paneraiowych", z czterema dużymi indeksami liczbowymi i ośmioma kreskowymi.

 

 

"California", czyli podróba

 

Oferowana do końca lat 40. ubiegłego wieku tarcza o mieszanych indeksach zmierzała ku zapomnieniu. Jednak po dekadach zaniku popularności, w latach 70. i 80. rozpoczęła się moda na zegarki vintage i narodził się ich rynek. Nabywcy upodobali sobie Rolexy w kopercie Oyster i z mechanizmem automatycznym Perpetual z lat 30. i 40., zaś szczególnie ukochali te z rzymsko-arabską tarczą error proof. Kiedy popyt na te tarcze zaczął przewyższać podaż, to kalifornijscy sprzedawcy Rolexów vintage znaleźli rozwiązanie. Otóż zwrócono się do firmy zajmującej się renowacją tarcz - przedsiębiorstwa Kirk Rich Dial Company z Los Angeles w Kalifornii - i zlecono nadrukowanie mieszanych indeksów na starych, zwykłych tarczach Rolexów. Firma Kirk Rich Dial Company zrobiła to tak dobrze, że nabywcy nie byli w stanie odróżnić oryginalnych rzymsko-arabskich tarcz od podróbek. Odnowione Rolexy z podrabianymi tarczami zalały rynek, a sprzedawcy, ze względu na pochodzenie tarcz, ochrzcili je mianem "California" - dla odróżnienia podróby od oryginału.

 

 

Odrodzenie

 

Na przełomie lat 80. i 90. popularność Rolexów z tarczą "California" stopniowo wygasała i wreszcie wydawało się, że mieszane indeksy przeszły do historii. Jednak około roku 2005 siostrzana marka Rolexa - Tudor - sięgnęła po dawny wzór tarczy rzymsko-arabskiej i wprowadziła go do swoich modeli: 36- milimetrowego Tudora Prince Date-Day ref. 76200 (zdjęcie nr 10), 34-milimetrowego Tudora Prince Date ref. 74000 oraz 32-milimetrowego Tudora Prince Date ref. 72000 (zdjęcie nr 11).

 

Rok później - w 2006 - firma Panerai wprowadziła na rynek 47-milimetrowy model Radiomir 1936 ref. PAM00249, wydany w limitowanej serii 1936 sztuk (zdjęcie nr 12), oraz bliźniaczy Radiomir 1936 Platinum ref. PAM00262 w platynowej kopercie (zdjęcie nr 13), wyprodukowany w liczbie 99 sztuk. Oba zegarki były replikami wspomnianego wyżej modelu ref. 3646 z roku 1944. 

 

Firmy Tudor i Panerai jako pierwsze użyły oficjalnie nazwy "California" w opisach katalogowych swych czasomierzy - Panerai wręcz umieścił stosowny napis na zegarku. A potem to już poszło z górki: naliczyłem, że do dziś Panerai umieścił tę tarczę w 17 modelach (13 z kolekcji Radiomir, dwóch z kolekcji Radiomir 1940 i dwóch z kolekcji Luminor), choć może ich być więcej.

 

I tak oto tarcza "California" rozpoczęła prawdziwy renesans. Ponownie zapanowała moda na rzymsko-arabskie indeksy, która trwa już od 20 lat. Mieszane tarcze wciąż mają się bardzo dobrze, zaś dziś nie ma chyba na świecie osoby znającej wszystkich producentów zegarków, którzy w ciągu tych dwóch dekad oferowali bądź oferują tarcze "California" w swych czasomierzach. Za przykład niech posłużą zdjęcia nr 14 i 15.

 

Poniżej zdjęcia, do których są odnośniki w tekście. W kolejności:

1. różne współczesne typy tarcz o indeksach mieszanych;

2. patent szwajcarski nr nr 221643, przyznany Rolexowi 17 sierpnia 1942 roku;

3. Rolex ref. 3696 z roku 1944;

4. dwa Rolexy-"Frankeny" z 1935 roku (ref. 3595 i prawdopodobnie 3597) z później zamontowanymi tarczami rzymsko-arabskimi;

5. reklama Rolexa error proof z roku 1942;

6. reklama Rolexa error proof z roku 1943;

7. reklama Rolexa error proof z roku 1945;

8. reklama Rolexa error proof z nieznanego roku 1942;

9. Panerai ref. 3646 z tarczą o indeksach mieszanych z roku 1944;

10. Tudor Prince Date-Day ref. 76200;

11. Tudor Prince Date ref. 72000;

12. Panerai Radiomir 1936 ref. PAM00249 z roku 2006;

13. Panerai Radiomir 1936 Platinum ref. PAM00262 z roku 2006;

14. Aristo ref. 3H192A;

15. Boldr Safari Ranger Kopje.

 

Dziękuję bardzo za cierpliwe przeczytanie  

 

Edytowane wczoraj o 08:19 przez Dirty Harry

[alpaczino 43021]

Przepraszam, że piszę dwa posty pod sobą, ale chciałbym nawiązać do przedstawionego wyżej nietypowego pilota Laco ref. 862091: na naszym Forum chyba nie opisano jeszcze porządnie historii tarczy "California". Pomyślałem, że to może być temat w sam raz do Klubu Heritage  
 
Istotę projektu tarczy, zwanej powszechnie "California", wszyscy znamy: połowę indeksów zapisano cyframi rzymskimi, a drugą połowę arabskimi. Tzn. takimi, które my nazywany "arabskimi", bo z prawdziwymi cyframi arabskimi to one nie mają nic a nic wspólnego. Zazwyczaj na górnej połowie tarczy są cyfry rzymskie, a na dolnej cyfry arabskie. Jednak to nie jest regułą i współczesne tarcze "California" w różnych zegarkach potrafią różnić się wieloma szczegółami (zdjęcie nr 1). Rzymskie są zwykle indeksy I, II X i XI, zaś arabskie 4, 5, 7 i 8. Na godzinie 12 przeważnie umieszczony jest dość wąski trójkąt równoramienny, skierowany wierzchołkiem w dół, a na godzinach 3, 6 i 9 są indeksy kreskowe, zazwyczaj ustawione poziomo, acz nie zawsze.
 
Legenda głosi, że tarcza ta powstała przez przypadek. Ponoć w odpowiedzi na zamówienie dużego dystrybutora, firma Rolex - żeby nie wysyłać dwóch próbek towaru - przygotowała i wysłała jedną tarczę z mieszanymi indeksami. I zapytała, które indeksy ten dystrybutor preferuje: te na górze, czyli rzymskie, czy też arabskie, jak na dole tarczy? Tymczasem zamawiający nie zrozumiał, że ma wybrać tylko jeden typ indeksów i odpowiedział, że tak - to jest bardzo dobre i właśnie o takie tarcze poprosi w zamówionych zegarkach. Opowieść ciekawa - choć nie wiadomo, na ile jest prawdziwa. Bo może jednak dystrybutor tę niebanalną tarczę wybrał celowo, a nie przez pomyłkę? A może takie zdarzenie nigdy nie miało miejsca?
 
 
Patent
 
Ozdobny projekt z mieszanymi indeksami nie miał i nie ma żadnej ukrytej funkcji. Pomieszane indeksy są zgodne z estetyką koncepcji kontrastów, charakterystycznej dla stylu Art déco, uważanego kiedyś za atrakcyjny. Poza tym szerokie indeksy o prostym kształcie łatwiej było pokryć masą świecącą, zawierającą silnie promieniotwórczy pierwiastek rad, bo w ten sposób uniknięto utrudniających malowanie, zaokrąglonych oznaczeń 2, 3, 6, 9, 10 i 12. Oczywiście poza 5 i 8, które pozostały jako cyfry arabskie. Tak też napisano w szwajcarskim patencie nr 221643, zgłoszonym przez firmę Rolex 30 maja 1941 roku i przyznanym 17 sierpnia 1942 roku: "Zauważmy, że taki układ zapewnia wyraźny i prosty rozkład godzin, łatwy do pokrycia materiałem luminescencyjnym, i umożliwia łatwy odczyt czasu, zwłaszcza w zegarkach naręcznych z tarczami stosunkowo małymi. Fakt, że cyfry rzymskie zajmują połowę tarczy, a cyfry arabskie drugą połowę, wyraźnie odróżnia te dwie połowy. Co więcej, wybrano te cyfry rzymskie, które są najłatwiejsze do wykonania i odczytania".
 
W pokazanym niżej patencie nr 221643 (zdjęcie nr 2) przedstawiono różne wzory tarcz, ale nie napisano ani słowa na temat ich konstrukcji, a to właśnie ona była tu kluczowa. Większość tarcz zegarków Rolex miała wówczas grubość od 0,25 mm do 0,5 mm. Nowa tarcza z mieszanymi indeksami miała tymczasem aż ponad 1 mm grubości. Nie była ona płaska, lecz w odpowiednich miejscach miała wgłębienia, położeniem i kształtem odpowiadające indeksom. Wytłoczenia indeksów miały ponad 0,5 mm głębokości i były widoczne jako wypukłości po drugiej stronie tarczy. Dzięki temu szerokie indeksy mogły być grubiej namalowane, bo wgłębienia pozwalały na nałożenie znacznie większej ilości masy luminescencyjnej, niż w przypadku tarczy płaskiej. A grubsza aplikacja masy luminescencyjnej oznaczała większą intensywność świecenia.
 
Rolex wkładał tę tarczę do różnych modeli swoich zegarków, także do kieszonkowych - ale trwało to dość krótko, bo zaledwie przez siedem czy osiem lat, jak wskazuje James Dowling, autor książek o Rolexach. Na zdjęciu nr 3 pokazano Rolexa ref. 3696 z roku 1944. Istnieją wprawdzie zegarki o mieszanych indeksach, datowane na połowę lat 30. ubiegłego wieku, ale znawcy tematu nie mają wątpliwości, że to "Frankeny", które nie opuściły fabryki w tej konfiguracji: składaki z części wprawdzie oryginalnych, ale pochodzących z różnych okresów produkcyjnych. W zegarkach tych tarcze o indeksach mieszanych - choć autentyczne - zamontowano później. Bo gdyby faktycznie tarcze te trafiały do zegarków już w roku 1934, jak gdzieniegdzie można przeczytać, to w takim razie dlaczego Rolex nie zgłosił patentu od razu, lecz czekał z tym aż siedem lat, do połowy roku 1941? Przykłady dwóch zegarków pochodzących ponoć z roku 1935 i później wyposażonych w tarcze rzymsko-arabskie, pokazano na zdjęciu nr 4.
 
Jak wspomniano, tarcza z mieszanymi indeksami świeciła mocniej od pozostałych, więc firma Rolex reklamowała ją jako error proof radium dial ("tarcza radowa odporna na błędy" - w domyśle: błędy odczytu) tudzież highly visibility dial ("tarcza wysokiej widoczności"). I dopiero w reklamach - a nie w patencie - zaczęto wspominać o zagłębieniach w tarczy, mieszczących więcej materiału luminescencyjnego, niż indeksy naniesione na tarczę płaską. Przykładowe reklamy - w kolejności: z roku 1942, 1943 i 1945 oraz z roku nieznanego - są na zdjęciach nr 5, 6, 7 i 8.
 
Wspomniana "odporność na błędy odczytu" wynikała nie z mieszanych indeksów, tylko z grubszego nałożenia substancji świecącej, a przez to intensywniejszej luminescencji. Ze złego zrozumienia nazwy error proof wywodzi się jedna z teorii o powstaniu tarczy. Mówi ona, że mieszane indeksy powstały, żeby ułatwić odczyt godziny przy gorszej widoczności - bo cyfry rzymskie wskazują górną część zegarka, więc nie pomyli się ona z dolną. Brzmi niedorzecznie: jeśli nosimy zegarek na nadgarstku (obojętnie którym), to wiadomo, że po stronie małego palca zawsze jest górna część tarczy.
 
 
Dla nurków
 
W roku 1944 tarcza z mieszanymi indeksami trafiła do wojskowych zegarków Panerai ref. 3646 w 47-milimetrowej kopercie - przeznaczonych dla włoskich nurków i dostarczanych im przez Rolexa od roku 1940. Do roku 1955 wszystkie bez wyjątku zegarki Panerai dla Regia Marina i powojennej Marina Militare zostały wyprodukowane przez firmę Rolex - nie tylko mechanizmy, lecz całe zegarki. Wcześniej firma Panerai zapewniała do nich tylko tarcze - o złożonej konstrukcji, wielowarstwowe, dziś zwane "kanapkowymi". Ale w roku 1944 Panerai, z powodu braku materiałów w okupowanych przez Niemców Włoszech, nie był już w stanie produkować skomplikowanych tarcz. Dlatego skierowane do Rolexa kolejne zamówienie na zegarki ref. 3646 - przeznaczone przede wszystkim dla nurków niemieckich, którzy od stycznia 1944 roku byli szkoleni przez Włochów - obejmowało również tarcze z luminescencyjnymi indeksami. Zamówione wówczas zegarki miały tarcze rzymsko-arabskie, wyprodukowane dla Rolexa przez genewską firmę Stern Frères, i zostały dostarczone w dwóch partiach (zdjęcie nr 9). W pierwszej były tarcze pierwotnie przeznaczone do kieszonkowych Rolexów z koronką na godzinie 12, które musiały zostać przerobione tak, by pasowały do zegarków naręcznych z koronką na godzinie trzeciej. Tarcze z drugiej dostawy były od razu przygotowane jak należy.
 
Mieszane indeksy nie sprawdziły się jednak w użyciu podwodnym, bo ich czytelność okazała się niewystarczająca. Dlatego pod koniec wojny opracowano we Włoszech nową, jednoczęściową, uproszczoną tarczę do zegarków ref. 3646 i sukcesywnie zastępowano nią tarcze szwajcarskie z rzymsko-arabskimi indeksami. Ale to już temat na inną opowieść.
 
Z nurkowaniem wiąże się kolejna nieprawdziwa teoria o historii powstania mieszanej tarczy. Teoria ta sugeruje jej militarny rodowód: górne indeksy miały być inne od dolnych, żeby wojskowy nurek, który nie ma zegarka, nie pomylił się w odczycie patrząc na zegarek kolegi, płynącego obok. Tymczasem pod wodą dwa różne zestawy indeksów raczej wprowadzają zamieszanie, niż poprawiają czytelność. Zresztą, jak wspomniano wyżej, nurkowie zrezygnowali przecież z tych tarcz na rzecz klasycznychtarcz "paneraiowych", z czterema dużymi indeksami liczbowymi i ośmioma kreskowymi.
 
 
"California", czyli podróba
 
Oferowana do końca lat 40. ubiegłego wieku tarcza o mieszanych indeksach zmierzała ku zapomnieniu. Jednak po dekadach zaniku popularności, w latach 70. i 80. rozpoczęła się moda na zegarki vintage i narodził się ich rynek. Nabywcy upodobali sobie Rolexy w kopercie Oyster i z mechanizmem automatycznym Perpetual z lat 30. i 40., zaś szczególnie ukochali te z rzymsko-arabską tarczą error proof. Kiedy popyt na te tarcze zaczął przewyższać podaż, to kalifornijscy sprzedawcy Rolexów vintage znaleźli rozwiązanie. Otóż zwrócono się do firmy zajmującej się renowacją tarcz - przedsiębiorstwa Kirk Rich Dial Company z Los Angeles w Kalifornii - i zlecono nadrukowanie mieszanych indeksów na starych, zwykłych tarczach Rolexów. Firma Kirk Rich Dial Company zrobiła to tak dobrze, że nabywcy nie byli w stanie odróżnić oryginalnych rzymsko-arabskich tarcz od podróbek. Odnowione Rolexy z podrabianymi tarczami zalały rynek, a sprzedawcy, ze względu na pochodzenie tarcz, ochrzcili je mianem "California" - dla odróżnienia podróby od oryginału.
 
 
Odrodzenie
 
Na przełomie lat 80. i 90. popularność Rolexów z tarczą "California" stopniowo wygasała i wreszcie wydawało się, że mieszane indeksy przeszły do historii. Jednak około roku 2005 siostrzana marka Rolexa - Tudor - sięgnęła po dawny wzór tarczy rzymsko-arabskiej i wprowadziła go do swoich modeli: 36- milimetrowego Tudora Prince Date-Day ref. 76200 (zdjęcie nr 10), 34-milimetrowego Tudora Prince Date ref. 74000 oraz 32-milimetrowego Tudora Prince Date ref. 72000 (zdjęcie nr 11).
 
Rok później - w 2006 - firma Panerai wprowadziła na rynek 47-milimetrowy model Radiomir 1936 ref. PAM00249, wydany w limitowanej serii 1936 sztuk (zdjęcie nr 12), oraz bliźniaczy Radiomir 1936 Platinum ref. PAM00262 w platynowej kopercie (zdjęcie nr 13), wyprodukowany w liczbie 99 sztuk. Oba zegarki były replikami wspomnianego wyżej modelu ref. 3646 z roku 1944. 
 
Firmy Tudor i Panerai jako pierwsze użyły oficjalnie nazwy "California" w opisach katalogowych swych czasomierzy - Panerai wręcz umieścił stosowny napis na zegarku. A potem to już poszło z górki: naliczyłem, że do dziś Panerai umieścił tę tarczę w 17 modelach (13 z kolekcji Radiomir, dwóch z kolekcji Radiomir 1940 i dwóch z kolekcji Luminor), choć może ich być więcej.
 
I tak oto tarcza "California" rozpoczęła prawdziwy renesans. Ponownie zapanowała moda na rzymsko-arabskie indeksy, która trwa już od 20 lat. Mieszane tarcze wciąż mają się bardzo dobrze, zaś dziś nie ma chyba na świecie osoby znającej wszystkich producentów zegarków, którzy w ciągu tych dwóch dekad oferowali bądź oferują tarcze "California" w swych czasomierzach. Za przykład niech posłużą zdjęcia nr 14 i 15.
 
Poniżej zdjęcia, do których są odnośniki w tekście. W kolejności:
1. różne współczesne typy tarcz o indeksach mieszanych;
2. patent szwajcarski nr nr 221643, przyznany Rolexowi 17 sierpnia 1942 roku;
3. Rolex ref. 3696 z roku 1944;
4. dwa Rolexy-"Frankeny" z 1935 roku (ref. 3595 i prawdopodobnie 3597) z później zamontowanymi tarczami rzymsko-arabskimi;
5. reklama Rolexa error proof z roku 1942;
6. reklama Rolexa error proof z roku 1943;
7. reklama Rolexa error proof z roku 1945;
8. reklama Rolexa error proof z nieznanego roku 1942;
9. Panerai ref. 3646 z tarczą o indeksach mieszanych z roku 1944;
10. Tudor Prince Date-Day ref. 76200;
11. Tudor Prince Date ref. 72000;
12. Panerai Radiomir 1936 ref. PAM00249 z roku 2006;
13. Panerai Radiomir 1936 Platinum ref. PAM00262 z roku 2006;
14. Aristo ref. 3H192A;
15. Boldr Safari Ranger Kopje.
 
Dziękuję bardzo za cierpliwe przeczytanie  
 

Dziękuję za wszystkie twoje opracowania.
To właśnie takie informacje powinny się znajdować w tym wątku.

[ireo 4390]

9 minut temu, alpaczino napisał(-a):

Dziękuję za wszystkie twoje opracowania.
To właśnie takie informacje powinny się znajdować w tym wątku.

Tak jest! Nawet dla takich ignorantów jak ja, którzy nie odróżniają Beobachtungsuhra od Kampfschwimmera.

[rads 5779]

Przyłączam się do podziękowań, świetna robota 👏🏻

 

 

[alpaczino 43021]

Tak jest! Nawet dla takich ignorantów jak ja, którzy nie odróżniają Beobachtungsuhra od Kampfschwimmera.

Nie wiem, jak inni, ale ja już od dawna znam i zaakceptowałem twoje zdanie n.t. flieger'ów. Myślę jednak, że nie musisz po raz kolejny, tak ironicznie manifestować swoich przekonań.
Ja np. bardzo nie lubię rosyjskiej "twórczości" zegarmistrzowskiej, ale to nie jest równoważne z tym, że pod każdym postem dot. zegarków zza naszej wschodniej granicy, ostentacyjnie lub ironicznie wyrażam swoje zdanie na ten temat.
(Bez urazy.)

[ireo 4390]

1 minutę temu, alpaczino napisał(-a):

Nie wiem, jak inni, ale ja już od dawna znam i zaakceptowałem twoje zdanie n.t. flieger'ów. Myślę jednak, że nie musisz po raz kolejny, tak ironicznie manifestować swoich przekonań.
Ja np. bardzo nie lubię rosyjskiej "twórczości" zegarmistrzowskiej, ale to nie jest równoważne z tym, że pod każdym postem dot. zegarków zza naszej wschodniej granicy, ostentacyjnie lub ironicznie wyrażam swoje zdanie na ten temat.
(Bez urazy.)

 

Paczino 😊 ale weź pod uwagę, że jesteś jednym z trzech (w porywach do czterech) stałych czytelników moich wpisów i tylko dlatego zauważyłeś, że:

1) mam zdanie nt. fliegerów (a tego nawet ja sam nie zauważyłem, bo nic specjalnego do tych zegarków nie mam; u innych mi się podobają),

2) jestem ironiczny (zdarza mi się, ale na ogół nikogo to nie obchodzi)

oraz

3) że swoje zdanie wyrażam ostentacyjnie. 

Muszę jeszcze zgłębić ten ostatni punkt i poważnie się nad sobą zastanowić. Ale może jest dla mnie jakaś nadzieja, bo też nie przepadam za ruskimi (zegarkami).

 

[rads 5779]

Powiem Wam, że dziś usiadł na nadgarstku. Na zdjęciu słabo to widać, ale na żywo wrażenie jest zaskakujące. Optycznie nie tyle na pierwszy plan wybił się brązowy środek, co – paradoksalnie – czarny obrotowy ring. Tego się zupełnie nie spodziewałem. Zegarek stylistycznie "odmłodniał" o 2-3 dekady 😉

 

[alpaczino 43021]

Powiem Wam, że dziś usiadł na nadgarstku. Na zdjęciu słabo to widać, ale na żywo wrażenie jest zaskakujące. Optycznie nie tyle na pierwszy plan wybił się brązowy środek, co – paradoksalnie – czarny obrotowy ring. Tego się zupełnie nie spodziewałem. Zegarek stylistycznie "odmłodniał" o 2-3 dekady 
 

A niby mówią: "Nie szata zdobi czł..."
Przepraszam: "Nie pasek zdobi zegarek"

[Dnlaie 54811]

[ireo 4390]

2 godziny temu, rads napisał(-a):

Powiem Wam, że dziś usiadł na nadgarstku. Na zdjęciu słabo to widać, ale na żywo wrażenie jest zaskakujące. Optycznie nie tyle na pierwszy plan wybił się brązowy środek, co – paradoksalnie – czarny obrotowy ring. Tego się zupełnie nie spodziewałem. Zegarek stylistycznie "odmłodniał" o 2-3 dekady 😉

 

 

Doskonały wybór, proszę pana.

Wygląda tak dobrze, że zupełnie nie pamiętam jaki pasek miałeś wcześniej.

 

[Sławol 1528]

@Dirty Harry - po raz kolejny ogromne podziękowania za wysiłek

 

A nie myślałeś o tym, by kiedyś przysiąść i wydać jakieś papierowe opracowanie/kompendium wiedzy o tego typu zegarkach? Masz zapał do pisania i zwyczajnie sprawia Ci to radochę.

[alpaczino 43021]

[Dirty Harry 1742]

21 godzin temu, alpaczino napisał(-a):

Dziękuję za wszystkie twoje opracowania.
To właśnie takie informacje powinny się znajdować w tym wątku.

 

21 godzin temu, ireo napisał(-a):

Tak jest! Nawet dla takich ignorantów jak ja, którzy nie odróżniają Beobachtungsuhra od Kampfschwimmera.

 

20 godzin temu, rads napisał(-a):

Przyłączam się do podziękowań, świetna robota 👏🏻

 

 

14 godzin temu, Sławol napisał(-a):

@Dirty Harry - po raz kolejny ogromne podziękowania za wysiłek

A nie myślałeś o tym, by kiedyś przysiąść i wydać jakieś papierowe opracowanie/kompendium wiedzy o tego typu zegarkach? Masz zapał do pisania i zwyczajnie sprawia Ci to radochę.

 

Dziękuję bardzo, Panowie, za docenienie i motywację do dalszej działalności w naszym Klubie 👍