Pilot watch fanclub :)

[Lincoln Six Echo 83708]

[TomcioMiki 74798]

[Dirty Harry 2862]

Kartka z kalendarza - dziesięć lat Laco Erbstück   

 

Dokładnie dziesięć lat temu, 24 marca 2016 roku, w Bazylei zakończyły się trwające od 17 marca targi Baselworld 2016 - najważniejsza, cykliczna, międzynarodowa wystawa zegarków i biżuterii na świecie. Miała tam miejsce premiera prototypu nowego wykończenia zegarków firmy Laco - wykończenie to zaoferowano tylko i wyłącznie do modeli z kolekcji Original Flieger. Ale w chwili rozpoczęcia targów prototyp postarzanego wykończenia zegarków nie miał jeszcze swej nazwy, którą dziś wszyscy znamy.

 

Projekt fabrycznego postarzania zegarków powstał ponoć w odpowiedzi na reakcje klientów, którym proponowano odrestaurowanie ich czasomierzy. Jak wiadomo - od ponad 80 lat najbardziej charakterystyczną wizytówką marki Laco są Beobachtungsuhry. Kiedy do firmowego serwisu trafiały zegarki bardzo mocno porysowane i poobijane - zawsze pytano ich właścicieli, czy chcą, żeby przy okazji serwisowania albo naprawy doprowadzić też do porządku wygląd koperty. Ale znakomita większość odmawiała. Posiadacze podniszczonych pilotów Laco twierdzili bowiem, że uszkodzenia powierzchni, zadrapania, przebarwienia i inne ślady powstałe z biegiem czasu stanowią o charakterze ich zegarków i dlatego szczególnie je cenią. Dało to do myślenia nowemu prezesowi Laco, Uwe Rückerowi. I tak narodził się pomysł, że można by sztucznie wspomóc i przyspieszyć proces starzenia się, który trwa dziesiątki lat: zrobić tak, żeby fabrycznie nowy zegarek przekształcać w "antyczną" replikę zaledwie w ciągu kilku dni pracy.

 

Przygotowano więc prototyp zegarka Pilot Original Baumuster B, który pokazano na targach Baselworld 2016. Koperta ze stali nierdzewnej została ręcznie wykończona w taki sposób, że mimo zachowania odporności na korozję, wyglądała teraz na pordzewiałą. Pokryta patyną tarcza podkreślała efekt zużycia, indeksy świecące były przybrudzone i pożółkłe, te niepodświetlone pozostały jaśniejsze. Materiał luminescencyjny wskazówek prototypu był nierówny i popękany, ze wskazówki minutowej wykruszył się i wypadł prawie cały. Nitowany pasek wykonano z autentycznie starej skóry.

 

Odbiór pokazanego na targach prototypu był nad wyraz pozytywny, fabryczne postarzanie od razu bardzo spodobało się potencjalnym klientom. Ale nowe wykończenie nie miało jeszcze nazwy. Zrodziła się ona, kiedy na stoisko firmy Laco w Bazylei zawitał Michael Stuffler - miłośnik pilotów, znawca zegarków niemieckich, moderator forum WUS. Spotkał się on tam z nowym prezesem Laco, Uwe Rückerem oraz paniami Dorotheą Günther (żoną poprzedniego właściciela firmy, a dziś prokurentką i osobą zajmująca się marketingiem w Laco) i Sarą Ruhmann (szefową marketingu Laco). Myśleli, myśleli, i wszyscy razem wymyślili, że postarzane zegarki powinny nazywać się "Erbstück" - czyli "pamiątka rodzinna". Bo nowy model pilota Laco Erbstück sprawiał właśnie takie wrażenie: jakby był noszonym przez kilka pokoleń znaleziskiem ze strychu.

 

Poniżej sześć zdjęć prototypu, zaprezentowanego na targach Baseloworld 2016 - autorem pięciu pierwszych fotek jest Michael Stuffler, ostatnie pochodzi ze strony Laco.

 

[alpaczino 47135]

[Dirty Harry 2862]

Kilka zdań uzupełnienia odnośnie mojego wczorajszego wpisu o 10. jubileuszu Laco Erbstück i prezentacji prototypu na targach w Bazylei.

 

Po wystawie Baselworld 2016 w Laco podjęto decyzję o wprowadzeniu do oferty innowacyjnego wykończenia zegarków lotniczych, które naśladuje ślady rdzy i zużycia, nadając fabrycznie nowemu czasomierzowi wyjątkowy urok historycznego egzemplarza. Nowe wykończenie do oferty firmowej trafiło w trzech wersjach, nazwanych przez producenta "poziomami postarzenia". Postarzenie cyferblatu jest dla wszystkich trzech poziomów jest identyczne - różnice tkwią w stopniu fabrycznego uszkodzenia koperty i wskazówek.

 

Poziom pierwszy obejmuje najdelikatniejsze "ślady zużycia". Koperta ma przebarwienia imitujące korozję, ewentualne skaleczenia powierzchni metalu są nieliczne i płytkie - równie dobrze może ich nie być wcale. Indeksy na tarczy i wskazówki są wyraźnie przybrudzone, mają miejscowe plamy, zaciemnienia, wtrącenia zanieczyszczeń i wyglądają bardzo realistycznie (zdjęcia nr 1-3).

 

Poziom drugi jest domyślnym i najpopularniejszym, prezentowanym na firmowych zdjęciach Laco. Jeżeli klient przy zamówieniu nie określi wyraźnie, że chce mieć zegarek postarzony mniej (na poziomie pierwszym) lub bardziej (na poziomie trzecim), to dostanie postarzenie klasy drugiej, czyli średnie. Tarcza i wskazówki będą identyczne, jak opisane wyżej, natomiast koperta będzie zauważalnie bardziej sfatygowana: nie tylko "skorodowana" przebarwieniami, ale i solidnie poobijana, z wyraźnymi wgnieceniami i rysami. Zamówienie innego postarzenia, niż poziom drugi, może wydłużyć czas oczekiwania (zdjęcia nr 4-6).

 

Poziom trzeci przeznaczony jest dla klientów najbardziej ortodoksyjnych. Tarcza i koperta są takie same, jak w drugiej klasie postarzania, a dodatkowe uszkodzenia ulokowano na wskazówkach. Tutaj materiał luminescencyjny jest nie tylko przybrudzony i poplamiony, ale też wykruszony. Ma wyraźne ubytki miejscowe i może się zdarzyć, że pozostaną z niego tylko resztki w metalowych ramkach wskazówek, jak to miało miejsce na wskazówce minutowej opisanego wczoraj prototypu (zdjęcia nr 7 i 8).

 

Trzeba też koniecznie podkreślić, że wszystkie modele Erbstück różnią się od standardowych (czyli niepostarzanych) odpowiedników nie tylko charakterystycznym wykończeniem, ale i pewną cechą konstrukcyjną - drobną, acz wyraźnie dostrzegalną już na pierwszy rzut oka. Otóż mają one koronkę na "kominku", wyraźnie wystającą, odsuniętą od koperty - łatwiejszą do operowania i trochę mniej wygodną do noszenia na nadgarstku. Porównanie koronki w modelu standardowym i Erbstück pokazuje łączone zdjęcie nr 9. Takie koronki z "kominkiem" były w drugowojennych Beobachtungsuhrach i ich replikach, później oferowanych przez Laco. Żadne inne zegarki z aktualnej oferty firmy nie mają "kominka" koronki. Warto zauważyć, że nie miał go również pokazany wyżej prototyp. "Kominek" pojawił się od razu, kiedy tylko postarzane wykończenie przyjęto do produkcji. Zdjęcie nr 10 przedstawia pierwsze gotowe do wysyłki egzemplarze Erbstücków, które już mają "kominki" - firma Laco opublikowała tę fotkę 15 kwietnia 2016 roku, a więc trzy tygodnie po zakończeniu targów Baselworld 2016, na których odbyła się premiera Erbstücka. Nie wiem natomiast, kiedy trzy różne stopnie postarzania trafiły do zegarków Erbstück - czy było to od razu po wprowadzeniu do oferty, czy dopiero za jakiś czas. Ale na pewno trzy klasy demolki były już dostępne na targach Munichtime 2016, które odbyły się w październiku 2016, a więc pół roku po premierze Erbstücka w Bazylei.

 

Wskazówki i tarcza są ręcznie postarzane, mają więc ciemniejsze plamy i przebarwienia (zdjęcia nr 11-14). Mimo, że nie są one drastyczne, to jednak mają zauważalny wpływ na luminescencję zegarka. Fabrycznie zabrudzona SuperLuminova C3, w porównaniu do tej z modeli standardowych, świeci gorzej (łączone zdjęcie nr 15). Żaden Erbstück nie świeci w nocy jak latarka - a do takiego przyzwyczaiły nas przecież piloty marki Laco. Niemniej nawet postarzona luma jest wystarczająca, aby zagwarantować czytelność Erbstücka w ciemności. A bez tych plam, przebarwień i przybrudzeń na indeksach oraz wskazówkach całokształt wrażeń, jakie robią te zegarki, na pewno nie byłby tak spójny i kompletny. Cóż - coś za coś…

 

Przed 10 laty paski Erbstücków były naprawdę antyczne - wykonane ze skóry pochodzącej z historycznych toreb pocztowych i wojskowych. Być może nawet tak jest i do dziś, nie wiem. Powierzchnia pasków jest miękka, trochę przypomina zamsz czy nubuk, w pobliżu nitów wytłoczone jest logo firmy - ozdobny napis "Laco". Dawniej stalowe elementy paska Erbstück nie były postarzane, dziś dostępne są w dwóch wykończeniach: zwykłym (czyli polerowanym) lub odpowiadającym wykończeniu koperty (zdjęcia nr 16-17).

 

Zegarek był dostarczany w dwóch pudełkach: zewnętrznym z białego kartonu i wewnętrznym - pięknym, drewnianym (fornir orzechowy), z żółtobrązową wkładką o dwóch przegródkach: jedna jest na zegarek, druga na instrukcję (zdjęcia nr 18-20). Nie wiem, czy obecnie nadal tak jest, czy też zrezygnowano z tak eleganckich opakowań.

 

Wszystkie postarzane Laco są wykańczane ręcznie, a więc różnią się miedzy sobą nawet w obrębie jednego poziomu uszkodzenia. Nie ma dwóch takich samych Erbstücków. Mogą wyglądać podobnie, ale identyczne nigdy nie będą. Każdy egzemplarz jest niepowtarzalny w swym "zniszczeniu", a to nadaje charakter i dla klientów decydujących się na "pamiątkę rodzinną" ma niebagatelne znaczenie. Dbałość o szczegóły i proces produkcyjny z ręcznym wykańczaniem wpływają na czas dostawy i - oczywiście - na koszt. Kiedy modele Erbstück wchodziły na rynek, trzeba było na nie czekać 3-4 tygodnie. Cena była wówczas prawie dwukrotnie wyższa: 850 euro kosztował standardowy Flieger Original w kopercie 42-milimetrowej, a za Erbstücka tej wielkości trzeba było zapłacić 1648 EUR. Aktualne ceny kształtują się analogicznie. Zegarek o średnicy 42 mm kosztuje obecnie 980 EUR, odpowiadający mu Erbstück - 1950 EUR. Za model standardowy w kopercie 45 mm zapłacimy 1130 euro, jego wersja postarzana to wydatek 2100 EUR. W latach 2016-2017 były też dostępne 55-milimetrowe Erbstücki, które kosztowały 4990 EUR, podczas gdy za ich niepostarzane odpowiedniki trzeba było zapłacić 2998 euro.

 

Dziękuję bardzo za przeczytanie  

[alpaczino 47135]

[Dirty Harry 2862]

Mówiąc o zegarkach Laco Erbstück nie można nie wspomnieć o modelach z tarczą w całości pokrytą materiałem luminescencyjnym - stąd poniższe uzupełnienie mojego wczorajszego wpisu.

 

Wiadomo, że jedną z najważniejszych cech zegarka lotniczego jest intensywna luminescencja, umożliwiająca odczyt czasu w słabym oświetleniu czy wręcz w całkowitej ciemności. Pierwotnie indeksy na tarczy oraz wskazówki w pilotach pokrywano mieszaniną siarczku cynku i radu. Promieniotwórczy rad emitował cząstki alfa, które bombardowały kryształki siarczku cynku, wywołując ciągłą luminescencję, bez konieczności wcześniejszego naświetlania światłem słonecznym. Radioaktywna substancja miała negatywny wpływ na zdrowie osób produkujących tarcze i wskazówki takich zegarków, a także na użytkowników tych czasomierzy. Dlatego w latach 60. czy 70. ubiegłego stulecia rad został zastąpiony farbami trytowymi. Chociaż były one materiałem nieporównywalnie bezpieczniejszym niż rad, nadal nie uważano ich za bezpieczne w 100% - dlatego dziś tryt zamyka się w szklanych kapsułkach. Jego jasność sukcesywnie zanika i po ok. 12,3 roku świeci już o połowę słabiej. W roku 1993 japońska firma Nemoto & Co., Ltd. wynalazła substancję LumiNova jako w pełni bezpieczny zamiennik dotychczas używanych środków luminescencyjnych i opatentowała ją w roku następnym. W roku 1998 firma Nemoto & Co. razem z firmą z RC Tritec AG stworzyła spółkę LumiNova AG w Szwajcarii i zaczęła produkować farby luminescencyjne o nazwie Super-LumiNova.

 

Chociaż większość zegarków lotniczych wykorzystuje Super-LumiNovę zgodnie z pierwotną tradycją, a więc na indeksach tarczy i na wskazówkach, jest też znacznie mniejsza liczba modeli, które odwracają ten układ i stanowią jego "negatyw". Super-LumiNova pokrywa w nich całą tarczę i stąd popularna nazwa anglojęzyczna takiego rozwiązania: full lume dial. Wskazówki oraz indeksy pozostają albo niepodświetlone, albo są pomalowane farbą luminescencyjną świecącą w innymi kolorze czy odcieniu, niż tarcza. Rozwiązanie takie trafiło do zegarków różnych firm, w tym Laco - m.in. do modeli Florenz i Venedig z linii Flieger Original Baumuster A (zdjęcie nr 1) oraz Baumuster B Graz i Wien z kolekcji Flieger Original Baumuster B (zdjęcie nr 2). Wszystkie trzy wskazówki i wszystkie indeksy są w nich czarne, nieświecące i bardzo wyraźnie kontrastują zarówno z bielą tarczy w dzień (zdjęcia nr 3-5), jak i z jej zielonym światłem w ciemności (zdjęcia 6-9).

 

W październiku 2018 roku, na targach Munichtime 2018, firma Laco po raz pierwszy zaprezentowała publiczne modele Erbstück Baumuster A i B z tarczą w całości pokrytą lumą (zdjęcia 10-13). Ogłoszono, że będą dostępne wyłącznie w rozmiarze 42 mm, z mechanizmem automatycznym ETA 2824-2 lub ETA 2801, że zamówienia można składać od razu, ale dostawy rozpoczną się wczesną wiosną 2019 roku.

 

W przeciwieństwie do modeli o tarczy czarnej, zegarki Erbstück z tarczą jasną różnią się od swych standardowo wykończonych odpowiedników nie tylko postarzanym wykończeniem i koronką na "kominku", ale i wskazówkami. W Erbstückach podświetlono je przybrudzoną lumą (zdjęcie nr 14). Tarczę postarzono na całej powierzchni, ale największą koncentrację zabrudzeń czy też plam imitowanej rdzy ulokowano na obwodzie oraz wokół otworu na oś wskazówek (zdjęcie nr 15). Nocny widok tych zegarków pokazano na zdjęciach nr 16-18.

 

Dziękuję bardzo za przeczytanie

 

 

[kornel91 91167]

 

[Dirty Harry 2862]

Ostatni Flieger Friday w marcu i ostatnia już część przeglądu współczesnych, 55-milimetrowych modeli Beobachtungsuhrów Laco.

 

Jeśli ktoś chciałby zapoznać się z poprzednimi odcinkami, to poniżej zamieszczam spis B-Uhrów Laco o średnicy 55 mm opisanych wcześniej w naszym Pilot Watch Fanclubie i zachęcam do czytania w kolejności chronologicznej:

 

- strona 163: limitowana seria z roku 2000, na 75. rocznicę Laco - 75 zegarków, zbudowanych w 80% z oryginalnych, drugowojennych części;

- strona 166: dwie limitowane serie z roku 2005, na 80. rocznicę Laco - 500 zegarków ref. 861334 typu A i 500 zegarków ref. 861367 typu B;

- strona 168: dwie limitowane serie z początku roku 2010 - 50 zegarków ref. 861663 typu A i 50 zegarków ref. 861664 typu B;

- strona 169: limitowana seria z końca roku 2010, na 85. rocznicę Laco - 85 zegarków ref. 861707 typu B; 

- strona 170: limitowana seria z początku roku 2012 - 100 zegarków ref. 861771 typu A; 

- strona 175: dwie limitowane serie z początku roku 2013 - 50 zegarków ref. 861829 Baumuster A i 50 zegarków ref. 861830 Baumuster B;

- strona 176: dwie nielimitowane serie, na 90. rocznicę Laco, produkowane w latach 2015-2017- ref. 861929 Baumuster A i ref. 861930 Baumuster B.

 

Kiedy dokładnie 10 lat temu, wiosną 2016 roku, firma Laco wprowadziła do oferty nowe wykończenie Erbstück - o którym można przeczytać wyżej - od razu trafiło ono do zegarków największych, 55-milimetrowych. Pojawiły się więc dwa nowe, postarzane modele: ref. 861940 Baumuster A oraz ref. 861941 Baumuster B. Tradycyjnie były one bliźniakami technicznymi, różniącymi się od siebie wskazówkami i tarczą, jednocześnie będąc też bliźniakami technicznymi poprzednio prezentowanych modeli (str. 176). I tak ref. 861940 był wersją Erbstück zegarka ref. 861929, a ref. 861941 to postarzany odpowiednik modelu ref. 861930 - ze wszystkimi ich cechami. Zatem nowe zegarki Erbstück napędzał ręcznie nakręcany mechanizm Laco 97, tabelka z danymi była wewnątrz dekla, a zamiast teleskopów w uchach tkwiły nieruchome pręty. Cena 4990 euro mogła mieć wpływ na niewielki popyt: jak podano mi w firmie Laco, zegarków tych w latach 2016-2017 powstało ok. 20-30 sztuk, po czym produkcję wstrzymano. Nie wiem, czy liczba ta odnosi się do obu modeli łącznie, czy do każdego z osobna.

 

Na poniższych zdjęciach nr 1-6 pokazano zegarek ref. 861940, na zdjęciach nr 7-12 jest ref. 861941. Oba typy są na kolejnych dwóch fotkach, a na ostatniej porównano ref. 861941 z prawdziwym, drugowojennym Beobachtungsuhrem.

 

I to już jest koniec. Pokazane tu zegarki ref. 861940 Baumuster A i ref. 861941 Baumuster B to na chwilę obecną ostatnie ze współczesnych Fliegerów Laco o średnicy 55 mm, a zatem to koniec tego cyklu prezentacji. Wszystkim, którzy czytali kolejne odcinki bardzo serdecznie dziękuję  

 

Ale niewykluczone, że Laco w oryginalnym rozmiarze wkrótce powróci. Bo w połowie lutego pan Marcel Smolarczyk z firmy Laco napisał mi tak: "Obecnie pracujemy nad nowym zegarkiem lotniczym o średnicy 55 mm, ale nie możemy jeszcze podać dokładnej daty premiery."  

 

[Perpetuum Mobile 72400]

[alpaczino 47135]

[Artur74 63064]

[Dirty Harry 2862]

[Artur74 63064]

[Perpetuum Mobile 72400]

[Dirty Harry 2862]

[Paulus57 149280]

[Paulus57 149280]

[alpaczino 47135]

[kornel91 91167]

[Dirty Harry 2862]

[Artur74 63064]

[Funky_Koval 23775]

W10 😁

 

 

[alpaczino 47135]

[Laponek 1834]

Czy dobrze założyłem ten pasek? Nigdy takiego nie nosiłem wcześniej:)