Marek Szajerka

Poltiki w czasie dorocznego przeglądu. 17.07.22.

Na s.188 pokazałem Hallera. Posiada identyczna tarczę i wskazówki. Czy ten do identyfikacji posiada kozią stópkę do podważenia tylnego dekielka?

W świetle książki Profesora Mrugalskiego współpraca z firmą Jaz i to w przypadku mechanizmu M 21 jest ciekawym odkryciem Kolegi. Na s. 40-41 Profesor odnotował współpracę z Junghansem, szwajcarską HASLERAG i francuską La Vedette. Wg tego Badacza jest do dowód na wysoką jakość wyrobów Poltika.

Mera - Poltik z przełomu lat 70/80. W tym przypadku zależało mi na wzorze obudowy, Pierwotnie miał mechanizm z kołami napędowymi mosiężnymi. Od koła chodu uszkodzona była blokada. Wstawiłem cały sprawny mechanizm z kołami blaszanymi. budzik wyprodukowano przed 1982 r, Tarcza jest metalowa. Zostało do uzupełnienia kilka drobiazgów.

Zapewne ta lampka nocna jest wyrobem tej firmy, założonej w 1951 r. https://www.automatyka.pl/firmy/pokoj-spoldzielnia-elektrotechniczna-784-1

Również nabytek z tego tygodnia Ruhla_1984_Kal.67-69 Wecker Numer katalogowy 69 -55-02-43 W zależności od koloru obudowy inny numer katalogowy. Ten egzemplarz był naprawiony w 1982 r, Przy tej okazji zauważyłem, że w internetowym katalogu Ruhli jest przeskok z roku 1971 do roku 1984.

W tym tygodniu trafiła mi się gabinetowa Ruhla. Wziąłem ją pierwotnie na części. Po oględzinach okazało się ,że takiej nie mam. W odróżnieniu od innych tego wzoru ma indeksy na tarczy przyklejane. Wskazówka do ustawiania godziny budzenia jest wsuwana w tuleję a nie sprasowana razem z tarczą, jak winnych modelach tego typu, które pokazałem w tym wątku wcześniej. Aktualnie brakuje ramki i szkła. Wg katalogu Ruhli: https://www.uhrentradition-ruhla.de/pdf/Normalwecker Kaliber 6, 69-67.pdf tamte odpowiadają numerom: 1960 r. 620/694 B RP 1967 r. 69-30-21-42 Natomiast ten jest zapewne z 1963 r. i posiada numer 69 30-21-42 Może się to Komuś przydać. W katalogu firmowym mamy zdjęcia słabej jakości i takie szczegóły, jak naklejane indeksy są trudno rozpoznawalne.

Dałem oliwy na rozruch, ale po wszystkim umyłem w benzynie ekstrakcyjnej. Nie wiem bowiem, czy zegar będzie u bratanka chodził codziennie, czy tylko będzie ozdobą pokoju. Ważna jest w tym przypadku świadomość, że zegar jest sprawny. Z tego powodu wolałem go zostawić suchym. Oliwy zawsze można dodać. Po zawieszeniu wahadła chodził prawidłowo, łącznie z biciem. Druga sprawa, nie mam możliwości lokalowych, by robić gruntowną renowację stolarki. Pozdrawiam. Marek

W tym miesiącu razem z bratankiem uratowaliśmy bufetowego Metrona z 1962 r. Mechanizm nie wymagał skomplikowanej naprawy. Uszkodzona była sprężynka zawieszki wahadła. Sprężyny były maksymalnie nakręcone. Mechanizm był suchy i czysty. Wystarczyło, że kotwica chodziła kilka dni bez wahadła i sprężynowej zawieszki. Zegar nie wybijał prawidłowo godzin, albo połówki albo bicie non stop. Brakowało ramki ze szkłem. W wyniku wilgoci obudowa został uszkodzona. Jedną stronę ponownie kleiłem, by zminimalizować szpary. Nie ingerowałem w oryginalną politurę, by zachować jej patynę. Zegar ma 55 cm szerokości.

Nowe nabytki: gabinetowy HAU raz firmy F&H. Ten drugi posiada dedykację: wg tłumaczenia Redaktora Biuletynów Koła Miłośników Dziejów Grudziądza Janusza Hinza napis jest następujący: Gm.-Pl. Allenstein I Preis, czyli pierwsza nagroda Gminy - Placu Olsztyn. Rozpoznanie firmy było możliwe dzięki katalogowi płyt Georga Jacoba z 1943 r., nr 415 35, s. 34 . Informacja oznaczona gwiazdką, że części niedostępne. Budzik ten był częściowo w rozsypce, ale na szczęście mechanizm sprawny. Budzik gabinetowy HAU posiada mechanizm Junghansa

Wg Profesora Zdzisława Mrugalskiego w latach 1955-60 w Poltiku zamontowano nowoczesne obrabiarki. Zapewne na l. 1955-56 można przyjąć początek produkcji budzików popularnych rodzimej konstrukcji M 21. Przy produkcji kilkuset tysięcy rocznie można zapewne przyjąć, ze Kolega pokazał jednego z pierwszych budzików M21 pod nazwą Zuch, z ok. 1955 r. oraz ostatni rocznik 1977, pod nazwą Poltik. Niewątpliwie w tym wątku już wspólnymi siłami stworzyliśmy katalog łódzkich budzików z całego okresu produkcji. Zawarte tu informacje poszerzają wiedzę z książki Profesora Zdzisława Mrugalskiego , Przemysł zegarowy w Polsce, Radom 2010, s. 26 - 47. W tabeli 3.1. Najważniejsze wydarzenia w historii "ZMP Mera - Poltik", s. 47: 1947 Rozpoczęto produkcję budzików typu B - 80 1954 Uruchomiono produkcję budzika "gabinetowego". 1976 Podpisano umowę kooperacyjną z niemiecka firmą "Junghans". O produkcji budzików popularnych nie ma obszernej informacji, dwa zdjęcia na s. 35,pokazujące budziki z l. 70. Gdyby nie Nasze posty, to tylko w świetle tej książki można byłoby domniemać, że M 21 produkowano w latach siedemdziesiątych, po zakupie nowoczesnej taśmy montażowej szwajcarskiej firmy LANCO.

Dodatkowe zdjęcia: https://pomorska.pl/dni-grudziadza-2022-jarmark-staroci-na-starowce-w-grudziadzu-konczy-sie-juz-w-niedziele-zobacz-zdjecia/ar/c1-16430233

U mnie dzisiaj Dhiel Record., [Heinrich Diehl, Norymberga].Też tylko umyłem obudowę. Zdjęcia po nabyciu.. Czwarte zdjęcie z numerem typu werku. 3 lata temu nabyłem podobny tej firmy, fot. 5-6..

Kolega pokazał historyczny, ostatni budzik z taśmy M 21. Na płycie dano datę budzika nowej generacji. Na podstawie budzika Kolegi możemy przyjąć, że produkcja popularnie nazywanych przez zegarmistrzów "Zuchów", zakończyła się w 1977 r. Budzik z zmniejszonym mechanizmem, wzorowanym na Junghansach, jeszcze nie tych licencyjnych, posiada tę samą sygnaturę z 1977 r. Użyto już nowego datownika. Gratuluję unikalnego egzemplarza. Marek

Tu powrócę do swojego postu z poniedziałku, na tej stronie, do podstawy budzika. Dzisiaj, na stoisku Kolegi Witolda 56 wypatrzyłem i nabyłem budzik z identyczną podstawą, farba metalik. Po zdjęciu tylnej kapy okazało się, że jest z 1971 roku, [ II/71]. Bardzo Koledze za ten egzemplarz dziękuję. Komputer pokazał, że z drugiego kwartału 1971 r. nie miałem żadnego Poltika. Może kiedyś się trafi 1972 r.? Już są 1971, ...., 1973, 1974. Pozdrawiam. Marek

Link do zdjęć z jubileuszowego jarmarku https://pomorska.pl/dni-grudziadza-2022-nadwislanski-jarmark-staroci-na-731-urodziny-grudziadza-zobacz-zdjecia/ar/c1-16429031

Wg Katalogów Junghansa, tego typu chodziki produkował np. w 1900 r., s. 16 katalogu. Opisane jako Tag Gehwerk. https://junghansarchiv.de/fileadmin/pdf/1900_01/1900_01_full.pdf

Dzisiejszy nabytek z XX Ogólnopolskiego Jarmarku Staroci, Chodzik, przypuszczam, że jest to Junghans. Posiada podobna płytę, jak pokazany wcześniej Junghans z 1899 r. Wymiary płyty 60 mm x 60 mm. Tamten Junghans jest pokazany w poscie z 10.12.2019.

Wg katalogu płyt Georga Jacoba z 1943 r. jest to Junghans, , numery płyt 412 22 oraz 412 23. Rozmiary 56 mm x 67 mm x 22 mm. Przypuszczalnie kogoś w latach 50 raziły niemieckie napisy. Tarcza została wymieniona na polską.

Ten wzór podstawy był chyba bardzo krótko? W moim zbiorze tylko mam z lat 1973 - 74., białe i przezroczyste. Fot. 1. Luty 1973. Fot.2. Marzec 1973. Fot.3. II/74. Egzemplarz pozyskany od Kolegi Witolda 56. Fot. 4. II/74. Egzemplarz pozyskany od Kolegi Witolda 56. Tarcza z napisem Zuch.

Stron jest na razie 9, to już od pierwszej pojawią się szczegóły odnośnie tego budzika. Zachęcam do lektury. Również o tym modelu w Biuletynie Koła Miłośników Dziejów Grudziądza z 2020 r. https://kpbc.umk.pl/dlibra/publication/231641/edition/230679/content W biuletynie przedstawiona jest umownie wersja dla potrzeb wojska. Natomiast Kolega tomaszwr pokazał też , jak na tamte czasy bogata ofertę cywilną. Nie wykluczam, że np. kiedyś ktoś udowodni, że w obrocie detalicznym też były "budziki wojskowe". Na Naszym Forum, aktualnie koronnym dowodem, że była to produkcja dla wojska, jest budzik, jako element bomby (Koleżanki Yodek) oraz zastrzeżony dla ludowego Wojska Polskiego kolor zielonej farby.

Pozwólcie Państwo, że jeszcze wrócę do tego czarnego Junghansa. W przypadku budzików w mojej kolekcji pierwszy raz się spotkałem, że na kole wychwytowym zamontowane zostało też koło zamachowe. Nie jestem mechanikiem, więc z ciekawości sięgnąłem do Internetu o bardziej szczegółowa funkcję koła zamachowego. Koło zamachowe zaznaczyłem gwiazdką. https://www.sprzeglo.com.pl/kolo-zamachowe/146

Jeden z nowszych nabytków, Jughans Trivox Silentic, przypuszczalnie z 1955 r. Kupiłem go na części. Brakowało koła balansowego, górnego łożyska, suwaka do regulacji włosa. Kołki kotwicy były wyłamane. Udało mi się go częściowo uruchomić. Ma jednak zepsutą blokadę koła budzenia. Spróbuję w przyszłości to naprawić. Obecnie cieszy fakt, że ponownie odmierza czas. Tak się złożyło, że trzy lata temu kupiłem też model z identycznym mechanizmem. W ofercie Junghansa ten z białą tarczą od 1953 r. Wg Werkeliste Wecker W 731 L jest to pozycja 63 i nie ma podanych lat produkcji. 63 W 731 L k. A. k. A. k. A. k. A. gleich wie L 2 Fot. 1-4. Egzemplarz nabyty w kwietniu tego roku. Fot. 5-7. Nabytek z 2019 r.

To jest chyba w tym najcenniejsze. Bardzo dobrze udokumentowane początki produkcji polskich budzików po 1945 r. W przyszłości doskonały materiał do analiz, jeśli ktoś np. będzie chciał zrobić magisterkę z łódzkich budzików. Przykładowo między numerami 40 666 i 45 733 wymieniono maszynę do wycinania płyt. Jeszcze raz gratuluje i pozdrawiam. Marek

Dzisiejszy nabytek,, średnica obudowy 6 cm. Jakiej jest firmy, nie wiem.